Erik Van Nevel viert 800 jaar Sint-Michiels en Sint-Goedele: 'Lukt niet zonder compromis'

Een concertavond onder leiding van Erik Van Nevel met Currende, het koorensemble dat hij in 1974 oprichtte, en orgelist Bart Jacobs brengt een staalkaart van achthonderd jaar sacrale muziek. Voor de gelegenheid arrangeerde de zanger en dirigent, die tot vorig jaar zelf nog als kapelmeester verbonden was aan de Brusselse kathedraal, alleen composities over Sint-Michiel of Sint-Goedele, en andere voormalige koormeesters, met als apotheose de première van een eigen creatie.

“We hebben in Zutphen een laatmiddeleeuws manuscript van een Gregoriaanse monodie of solozang voor de heilige Goedele op de kop kunnen tikken. Daar beginnen we mee. Dan gaat het naar de renaissance, met muziek van Benedictus Appenzeller, die hier in het midden van de 16e eeuw kapelmeester was. Uit de barok is er met Factum est silentium een compositie die Pierre-­Hercule Brehy wijdde aan Sint-Michiel en uit de romantiek een Maria-motet van François Marivoet. Afronden doen we met muziek van de drie recente kapelmeesters.”

Van Nevel schreef Duo sancti. “Het eerste deel baseerde ik min of meer op de inleidende monodie. Het tweede, over Sint-Michiel, op de geijkte Gregoriaanse gezangen die steevast op zijn patroonsfeest op 29 september werden gebracht. De tekst ervan is wel vaker op nieuwe muziek gezet en heeft ook mij geïnspireerd. Waarom wordt het bijvoorbeeld plots stil in composities over Sint-Michiel, ook in die van mij? Omdat de aartsengel het gevecht aanging met de draak, een incarnatie van de duivel, en overwon. Dat gevecht, een metafoor voor gevaar, wordt suggestief verklankt.”

Sint-Goedele, afgebeeld met een lantaarn, bracht licht onder de mensen, legt Van Nevel uit. De legende stelt dat, als ze 's nachts in de kerk wou gaan bidden, de duivel haar kaars probeerde uit te blazen, zodat ze onderweg zou verdwalen, maar een engel de vlam miraculeus weer aanstak telkens als ze zich tot God richtte.

“In die oude monodie wordt dat op een haast mystieke manier meegegeven, niet in herkenbare noten of klank, zoals men in de barok zou doen.” Naast het grote orgel is er voor de vroege muziek blokfluit, vedel en organetto, voor de latere barokviool, viola da gamba en klavecimbel. “Het lukt niet zonder compromis. In de romantiek werd een groter vocaal ensemble gebruikt met meer strijkers, maar het is ook mooi om de esthetiek kleinschaliger te presenteren.”

Het concert 800 Years of Cathedral Music vindt plaats op vrijdag 2/10 in de Sint-Michiels- en Sint-Goedele-kathedraal, cathedralisbruxellensis.be