ACM kan straks ook ingrijpen bij kleinere fusies en overnames

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) krijgt, als het aan de Tweede Kamer ligt, de mogelijkheid om ook bij kleinere overnames in te grijpen als er een risico is dat een bedrijf te veel marktmacht krijgt. Een ruime meerderheid stemde in met een initiatiefwet van Kamerlid Julian Bushoff van Pro die dat mogelijk moet maken.

"Nu zien we in de kinderopvang, de zorg en bij dierenartsen dat grote partijen een serie aan overnames doen", zegt Bushoff. "Dat kan leiden tot hogere prijzen of een slechtere kwaliteit en dat willen we echt voorkomen."

De afgelopen jaren ging het in de Tweede Kamer vaak over grote dierenartsketens, waar de prijzen gemiddeld hoger liggen, of de commerciële huisartsenketen Co-med, waar de bereikbaarheid en roosters niet op orde waren. Ook ging het vaak over innovatieve start-ups, die opgekocht worden door dominante spelers. Een verzuchting bij al die voorbeelden was vaak dat de overheid onvoldoende mogelijkheden heeft om in te grijpen. Dat zou met deze wet dus veranderen.

Tot nu toe kan toezichthouder ACM alleen vooraf ingrijpen bij grote bedrijven, als daar een te grote marktconcentratie ontstaat. Daar geldt een omzetdrempel voor. Maar ook bij overnames van kleinere bedrijven kunnen problemen ontstaan.

"Als een partij in jouw wijk of gemeente alle kinderopvangorganisaties of dierenartslocaties opkoopt, heb je niet echt keus om naar een ander te gaan. En dan zie je weleens gebeuren dat de prijzen daarna omhoog gaan", zegt Bushoff. "In dat soort gevallen moet de toezichthouder kunnen ingrijpen."

De nieuwe wet geeft de ACM de mogelijkheid om onderzoek te doen bij kleinere bedrijven en eventueel een overname tegen te houden. Dit kan straks als bij de overname in totaal sprake is van een omzet van meer dan 50 miljoen euro. De ACM sprak eerder de hoop uit tegen de Kamer dat dit voorstel het zou halen.

'Killer acquisitions'

Deze wet kan daarnaast ook een rol gaan spelen als grote techbedrijven innovatieve start-ups opkopen om de toekomstige concurrentie te beperken, laat het ministerie van Economische Zaken weten. Zulke overnames worden ook wel 'killer acquisitions' genoemd, als het grote bedrijf de ontwikkeling van het overgenomen bedrijf stopt om de concurrentie te beperken.

Volgens het ministerie gaat het om de eerste grote aanpassing in de mededingingswet sinds 1998 als het gaat om fusies en overnames. Minister Heleen Herbert (Economische Zaken) laat weten blij te zijn met het initiatief uit de Kamer, waaraan het kabinet ook heeft meegewerkt

"Er zijn voldoende voorbeelden van fusies en overnames die onder de radar zijn gebleven en toch tot dominante spelers hebben geleid", zegt Herbert. Volgens haar zal de wet concurrentie en innovatie stimuleren. Voor overnames uit het verleden verandert de wet niets.