Lossen prefabwoningen het woningtekort op? 'Het is zeker goedkoper'

Het kabinet wil het woningtekort oplossen door onder andere meer prefabwoningen te bouwen. Op termijn moet de helft van alle woningen in de fabriek worden gebouwd. Zorgen prefabwoningen straks voor voldoende woonruimte? "Het is een belangrijk onderdeel van de puzzel."

Nederland wil tot 2030 in totaal 900.000 nieuwe woningen bouwen. Een van de maatregelen die het kabinet hiervoor voorstelt, is het bouwen van meer prefabwoningen. De maatregelen werden maandag gepresenteerd in het Actieplan Versnelling Woningbouw.

Een prefabwoning is een huis waarvan de onderdelen vooraf in de fabriek of werkplaats worden gemaakt. De onderdelen worden dan op de bouwplaats gemonteerd en in elkaar gezet.

Op dit moment wordt een kant-en-klare woning op verschillende momenten gecontroleerd op kwaliteitseisen. Het kabinet wil deze procedures versimpelen, zodat nieuwbouwprojecten sneller kunnen worden opgestart.

Daarnaast wil het kabinet meer zekerheid over de afzet van prefabwoningen, waardoor partijen beter weten welke investeringen ze moeten doen. "Een ontwikkeling die hoog nodig is", zegt projectleider Joost Puttensteijn van SH Wonen, een bedrijf dat prefabwoningen maakt.

Continuïteit nodig voor opschaling

"Momenteel is er nog te weinig continuïteit in de aantallen prefabwoningen", vertelt Puttensteijn. "Als het ene jaar tweehonderd woningen kunnen worden gemaakt, en het volgende jaar maar zestig, is het niet aantrekkelijk om te investeren in uitbreiding van de fabriek."

Ook Peter Boelhouwer, hoogleraar Housing Systems aan de TU Delft, ziet het verminderen van vergunningseisen als een goede stap. "Een fabriek moet gewoon blijven draaien. In het verleden zijn er door planningswijzigingen een aantal fabrieken failliet gegaan en dat wil je voorkomen."

Boelhouwer noemt het plan redelijk ambitieus. "Momenteel is zo'n 20 procent van de woningen prefab. Een stijging naar 50 procent is fors, maar aan de andere kant ook wel nodig door het grote woningtekort waar Nederland mee kampt."

Het bouwen van prefabwoningen kent volgens Boelhouwer vele voordelen. "Naast het feit dat je makkelijker kunt opschalen, is er minder gespecialiseerd personeel nodig. De arbeidsmarkt in de bouw is krap en bij industrieel bouwen heb je daar minder last van."

Puttensteijn stelt daarnaast dat je bij industrieel bouwen minder risico loopt op tijdverlies door de weersomstandigheden. "Wanneer er bijvoorbeeld vorst is, kun je niet metselen in de buitenlucht. Bij een prefabwoning heb je dat probleem niet."

Verschillende eisen gemeenten zijn lastig

Industrieel bouwen lijkt vele voordelen te hebben, maar toch zijn er ook een aantal kanttekeningen te plaatsen. Ruben Heezen van brancheorganisatie Bouwend Nederland noemt de randvoorwaarden die momenteel een struikelblok vormen voor industrieel bouwen.

"Op dit moment stellen gemeenten nog verschillende eisen aan industrieel gebouwde woningen. De ene gemeente wil bijvoorbeeld meer biobased materialen en de andere juist weer helemaal niet."

"Daardoor is het nu lastig om een fabriek efficiënt in te richten om te kunnen opschalen. En het opschalen is echt nodig om de aantallen te halen die nu gevraagd worden. Het grote voordeel van industrieel bouwen is juist dat het sneller is dan het bouwen op locatie. Daar zit dus nog een uitdaging", vertelt Heezen.

Procedures vormen struikelblok

Naast de eisen van gemeenten vormen de trage procedures volgens Heezen een struikelblok. "Om tijdswinst te boeken in het proces zullen we het verlenen van vergunningen moeten versnellen." Het kabinet onderkent dit probleem en noemt het als een van de speerpunten in het actieplan.

Volgens Puttensteijn speelt het verlenen van vergunningen ook kostentechnisch een grote rol. "Momenteel lopen de procedures nog niet zo snel als gewenst en daardoor is het lastig om rendement te hebben met industrieel bouwen."

"Als de woningen sneller door de procedures komen, wordt ook de continuïteit beter gewaarborgd. Dat is, samen met een langetermijnvisie voor industrieel bouwen, echt nodig om het ook kostentechnisch een kloppend verhaal te maken", zegt Puttensteijn.

Voldoende perspectief voor industrieel bouwen

Ondanks de bestaande twijfels ziet Boelhouwer voldoende kansen voor het bouwen van meer fabriekswoningen. "Het is goedkoper, er is minder afval en het bouwen gaat een stuk efficiënter."

Eerder vonden mensen industrieel gebouwde woningen nog te veel op elkaar lijken. Maar volgens Boelhouwer kun je hier tegenwoordig alle kanten mee op. "Het kan echt een succes worden, zolang het maar goed is georganiseerd."

Ook Heezen ziet industrieel bouwen als groot onderdeel van de puzzel op de woningmarkt. "Op dit moment is het tekort zo groot dat we alle manieren van bouwen nodig hebben: conventioneel bouwen, optoppen, splitsen. En ook industrieel bouwen is hier een belangrijk onderdeel van", zegt Heezen.

"Uiteindelijk willen mensen gewoon een fijne woning, waar ze zich thuis voelen. Met comfort in een leuke buurt. Een industriële woning kan dat tegenwoordig allemaal bieden. Maar om dit tot een succes te laten komen, moeten de randvoorwaarden dus wel beter op orde zijn."

Wat vind jij van de bouw van prefabwoningen? En zou jij zelf in zo'n type huis willen wonen? Deel je mening in de reacties.