Presja wydawania nie zawsze wygrywa. Ponad 70% Polaków potrafi powiedzieć sobie: "nie teraz"

• Niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej, niż mogą sobie pozwolić. Wśród kobiet odsetek ten wynosi ok. 65%, a wśród mężczyzn ok. 59%.
• 72,5% ankietowanych w trakcie ostatniego roku odłożyło większy zakup na później, a 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, by przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel.
• Ponad 58% badanych Polaków uważa, że osoby odpowiedzialne finansowo powinny być bardziej doceniane społecznie, a tylko 20,5% realnie tego doświadcza.

Niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej pieniędzy, niż mogą sobie na to pozwolić. Nie oznacza to jednak, że bezrefleksyjnie jej ulegamy. W trakcie ostatnich 12 miesięcy 72,5% badanych odłożyło większy zakup do momentu, kiedy było ich na niego stać. 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, żeby przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel, a 71,9% zdecydowało się oszczędzać na zakup, zamiast korzystać z pożyczki lub kupować go na raty.  

Rozsądek też ma swoją cenę

Finansowa odpowiedzialność w codziennym wydaniu często oznacza rezygnację z tego, co przyjemne, ale mniej pilne. 63,6% badanych ograniczyło wyjścia i rozrywkę z powodów finansowych, 60,2% zrezygnowało z bieżących przyjemności, aby opłacić swoje zobowiązania, a 55% z wakacji lub wyjazdu ze względu na bieżące płatności.

"Dojrzałość finansowa nie polega na tym, że niczego nie pragniemy, lecz na tym, że potrafimy odróżnić chwilową zachciankę od rzeczywistej potrzeby i nie podejmujemy decyzji wyłącznie pod wpływem emocji. Nie każde ograniczenie wydatków jest jednak swobodnym i dojrzałym wyborem. Czasami rezygnacja wynika nie z samokontroli, ale z konieczności" - mówi Magdalena Chorzewska, psycholożka i psychoterapeutka.

Stereotypy kontra portfel. Kobiety częściej rezygnują z przyjemności 

Kobiety częściej niż mężczyźni są skłonne odłożyć większy zakup do momentu, gdy będą mogły za niego zapłacić bez obawy o nadwyrężenie domowego budżetu. Deklaruje tak 75,8% kobiet i 68,9% mężczyzn. Panie również częściej rezygnują z bieżących przyjemności, aby opłacić aktualne zobowiązania finansowe. Odpowiedziało tak 64,6% kobiet i 55,3% mężczyzn. Największa różnica dotyczy wakacji i wyjazdów: z takiego wydatku zrezygnowało 60,3% kobiet i 49,1% mężczyzn.  

"Ten wynik może zachwiać stereotypem, zgodnie z którym to kobiety są bardziej podatne na bodźce konsumpcyjne. Kobiety częściej łączą odpowiedzialne podejście do finansów z troską o bezpieczeństwo bliskich. Jednocześnie rzadziej niż mężczyźni czują, że ich codzienna konsekwencja jest dostrzegana. Docenienia doświadczyło jedynie ok. 17% kobiet vs 24% mężczyzn" - komentuje dr Tomasz Marcysiak, socjolog.  

Ekspert zaznacza jednocześnie, że nie oznacza to istnienia dwóch odrębnych modeli gospodarowania pieniędzmi "kobiecego" i "męskiego". Wyniki pokazują raczej powszechną normę ostrożności finansowej, przy czym kobiety częściej deklarują gotowość do poniesienia jej kosztu poprzez rezygnację z własnej konsumpcji.  

Za prostym "nie kupuję" stoją też emocje

Rezygnacja z wydatku nie jest wyłącznie kalkulacją. Gdy badani muszą z czegoś zrezygnować, aby opłacić zobowiązania lub odłożyć pieniądze na ważniejszy cel, 48,6% wskazuje poczucie, że "tak po prostu trzeba", a 46,3% - poczucie odpowiedzialności.

To właśnie codzienne, często niezauważalne wybory stały się punktem wyjścia do kampanii KRUKa "Trzymajmy się zasad. To się ceni!".  

"Wierzymy, że finansowa równowaga zaczyna się od codziennych decyzji. Dlatego kampania >>Trzymajmy się zasad. To się ceni!<< jest dla nas naturalnym rozwinięciem tej misji. Przekaz kampanii ma pokazywać sprawczość, konsekwencję i codzienne decyzje, które pomagają nam sobie ufać i na sobie polegać" - mówi Tomasz Ignaczak, dyrektor generalny KRUK S.A.  

Raport pokazuje bowiem, że finansowa odpowiedzialność często nie wygląda spektakularnie. Czasem oznacza po prostu przełożenie zakupu, ograniczenie wyjść czy rezygnację z wyjazdu. Małe "nie teraz", które pozwala zadbać o to, co w danym momencie ważniejsze.

O badaniu

* Raport o społeczeństwie polskim "Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach" powstał na podstawie badania zrealizowanego przez SW Research na zlecenie KRUK S.A. Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 25-31 maja 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1022 osób powyżej 18. roku życia.