Niezwykły organizm. Jest w stanie przetrwać w ekstremalnych warunkach

Naukowcy odkryli amebę, która aktywnie rośnie i dzieli się w temperaturze 63 stopniach Celsjusza. Incendiamoeba cascadensis pochodzi z gorących źródeł w Parku Narodowym Lassen Volcanic. Jej odporność przesuwa dotychczasową granicę funkcjonowania eukariontów, czyli organizmów o złożonej budowie komórkowej.

Naukowcy odkryli w gorących źródłach Parku Narodowym Lassen Volcanic zadziwiający organizm. Laboratoryjne badania potwierdziły najśmiejsze przypuszczenia badaczy

Źródło zdjęć: © East News | Wojciech Olkusnik

23 września 2026, 10:08

Najważniejsze informacje:

• Badania prowadzono w latach 2023–2025 w gorących źródłach o temperaturze od 47°C do 64°C.
• Ameba potrafi przetrwać krótkotrwały wzrost temperatury do 70 st. C.
• Analiza genomu wykazała obecność genów związanych ze stabilnością białek i naprawą DNA.

Organizm nazwany Incendiamoeba cascadensis wyizolowano z wód geotermalnych. Jego nazwa oznacza "ognistą amebę z Gór Kaskadowych".

DLA CIEBIE

30 lat Škoda Octavia. Miliony kilometrów i jeszcze więcej historii

Wcześniej przyjmowano, że eukarionty nie mogą funkcjonować powyżej 60 st. C. Obserwacje laboratoryjne pokazały jednak, że ten mikroorganizm przechodzi mitozę i rośnie w temperaturze 63 st. C.

Jak ameba przystosowuje się do wysokiej temperatury?

Zespół badaczy pobierał próbki z różnych źródeł w Parku Narodowym Lassen Volcanic. Wśród wielu wyizolowanych mikroorganizmów szczególną uwagę zwróciła Incendiamoeba cascadensis. Mikroskop potwierdził, że ameba dzieli się w warunkach, które wcześniej uznawano za zbyt trudne dla organizmów o złożonej budowie komórkowej.

Gdy temperatura przekracza 63 st. C, ameba zmienia kształt i wytwarza zewnętrzną warstwę ochronną. Dzięki temu może przetrwać krótkie skoki temperatury do 70 st. C.

Po ochłodzeniu szybko się regeneruje i wraca do aktywności. Jej białka zawierają też więcej dodatnio naładowanych aminokwasów, co zwiększa ich odporność na rozpad i łączenie się w wysokiej temperaturze.

Genom ameby wyjaśnia jej odporność

Analiza genomu wykazała dodatkowe geny odpowiadające za stabilizację białek oraz naprawę DNA. Takie mechanizmy pomagają ograniczać uszkodzenia komórek wywołane ekstremalnym ciepłem. Podobne cechy występują u bakterii i archeonów odpornych na wysokie temperatury.

Jak podaje RMF FM, odkrycie przesuwa granicę wytrzymałości eukariontów o kilka stopni. Najwyższą tolerancję cieplną wśród opisanych organizmów ma archeon Methanopyrus kandleri, który rozwija się w temperaturze do 122°C, ale jego budowa jest znacznie prostsza.

Zdaniem badaczy przypadek Incendiamoeba cascadensis może zachęcić do poszukiwania kolejnych organizmów żyjących w skrajnych warunkach. Pokazuje też, że wciąż nie wiemy wszystkiego o życiu na Ziemi, więc nie trzeba tracić wiary w możliwości istnienia organizmów poza nią.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce