Berek zaprzysiężony bez Nawrockiego. „Farsa” czy przełom w TK?

„Ja komentuję poważne rzeczy. Komedii czy tragikomedii nie” - tak o dzisiejszym ślubowaniu Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego w Sejmie powiedział szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki z PiS. „W związku z nieobecnością prezydenta na uroczystości zostanie on pisemnie poinformowany o złożeniu ślubowania przez sędziego TK Macieja Berka. Nie możemy pozwolić, aby decyzje prezydenta Nawrockiego, który stawia interes partyjny ponad interes państwa, prowadziły do dalszej degradacji polskiego sądownictwa” - tak z kolei ceremonię skomentowali politycy Lewicy. Kto jeszcze odniósł się do ślubowania Berka, do którego doszło w Sejmie?

Maciej Berek złożył ślubowanie na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Ceremonia odbyła się o godzinie 9:00 w Sejmie. Ślubowanie Berek złożył „wobec prezydenta”. Karol Nawrocki był nieobecny. Podpisaniu noty towarzszyli natomiast m.in. notariusz, marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, wicemarszałek Sejmu Dorota Niedziela, wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski i niektórzy pozostali sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. 

Złożyłem ślubowanie w formie prawnie dopuszczalnej i takiej, która była możliwa do zrealizowania. Moje ślubowanie jest kierowane do prezydenta, a jego zorganizowanie w przestrzeni Sejmu wynika z uprzejmości marszałka Sejmu. Od dnia wyboru mnie na sędziego TK do dziś nie otrzymałem żadnej odpowiedzi ze strony prezydenta na pismo, które zostało do niego skierowane - powiedział Maciej Berek.

Fala skrajnych komentarzy

Michał Wawrykiewicz, eurodeputowany KO, współtwórca inicjatywy i fundacji powołanej w 2017 roku Wolne Sądy, skomentował na platformie X: „Sędzia Trybunału Konstytucyjnego dr Maciej Berek złożył ślubowanie. Trwa proces odbudowy powagi i autorytetu tej niezwykle ważnej instytucji oraz przywracania jej obywatelom po 10 latach kompletnej ustrojowej dewastacji i politycznego podporządkowania”.

Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, polityk PiS: „Ja komentuję poważne rzeczy. Komedii czy tragikomedii nie (...). Zamykają się w gabinetach, udają, że ślubują przed prezydentem, a podstawą ich działań nie jest konstytucja, ustawy i polskie prawo, tylko różnego rodzaju uchwały, opinie i stanowiska. To smutny dzień dla TK i smutny dzień dla polskiej demokracji”. 

Dariusz Joński, europoseł KO: „Nikt nie będzie niewolnikiem Nawrockiego. Sędzia Maciej Berek złożył ślubowanie do Trybunału Konstytucyjnego”.

Michał Woś, poseł PiS: „Prawa ręka Tuska, minister delegowany do TK »ślubuje« wobec kolumny. Tym razem nawet bez kolumny. A teraz poważnie: cytowanie treści ustawowej roty ślubowania NIE JEST przewidzianym prawem ślubowaniem WOBEC prezydenta. Wobec = w obecności (słownik języka polskiego)”.

Adam Szłapka, rzecznik rządu, polityk KO: „Sędzia Maciej Berek złożył ślubowanie. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele samorządów prawniczych, byli oraz obecni sędziowie Trybunału Konstytucyjnego”.

Mateusz Morawiecki, były premier w rządzie PiS, lider Rozwoju Plus: „Dość kpiny z państwa. Ślubowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego składa się wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - nie wobec sejmowych mebli. To nie jest kwestia dekoracji ani politycznego gestu, lecz podstawowa reguła ustrojowa. Maciej Berek, godząc się na tę farsę, nie przywraca powagi Trybunałowi. Przeciwnie: dokłada kolejną warstwę chaosu do instytucji już głęboko uwikłanej w spór polityczny”. 

Partia Nowa Lewica: „Wczoraj Komisja Wenecka potwierdziła to, co od dawna wiemy z art. 194 Konstytucji RP: Prezydent Karol Nawrocki powinien niezwłocznie odebrać ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm. W sytuacji, gdy prezydent odmawia lub opóźnia przyjęcie ślubowania, możliwe jest złożenie go bez jego obecności. W związku z nieobecnością prezydenta na uroczystości zostanie on pisemnie poinformowany o złożeniu ślubowania przez sędziego TK Macieja Berka. Nie możemy pozwolić, aby decyzje prezydenta Nawrockiego, który stawia interes partyjny ponad interes państwa, prowadziły do dalszej degradacji polskiego sądownictwa”.

Skąd kontrowersje?

Ślubowanie odbyło się w atmosferze sporu z prezydentem, którego przedstawiciele wielokrotnie zaznaczali, że jego obecność jest niezbędna. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty czy Prokurator Generalny Waldemar Żurek przytaczali natomiast art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w którym pada określenie „wobec”:

Osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie następującej treści: „Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg.”.