Aanhangers geloven nog altijd in 'koning Bibi', 'iedereen is trots op hem'

Lennard Swolfscorrespondent Israël en Palestijnse Gebieden

Een hele generatie in Israël is opgegroeid met Netanyahu als premier. Onder zijn leiding is het land verwikkeld geraakt in eindeloze oorlogen in de regio en een deel van de bevolking houdt hem verantwoordelijk voor de terreuraanval van 7 oktober 2023. Toch kan hij nog altijd op steun rekenen van een trouwe achterban en hoopt hij na de verkiezingen van morgen premier te blijven.

De stad Dimona in de zuidelijke Negev-woestijn is een Likud-bolwerk. Overal wapperen verkiezingsposters van de partij van Netanyahu. Als 'koning Bibi', zoals zijn aanhangers hem graag noemen, ineens een verrassingsbezoek brengt aan het winkelcentrum is het dringen geblazen.

Iedereen hoopt een glimp van Netanyahu op te vangen. "Ik stem al mijn hele leven op Likud", vertelt een vrouw met in haar hand een grote Israëlische vlag. "Als hij niet opnieuw premier wordt, zullen wij hier geen dag langer zijn."

Iran

Ze doelt op de veiligheid van Israël: een van de belangrijkste thema's bij deze verkiezingen. Zijn aanhangers geloven dat 'mister security', een andere bijnaam van Netanyahu, hen het beste kan beschermen.

Na veel trekken en duwen en een grondige veiligheidscontrole staan tientallen aanhangers in het koffietentje waar Netanyahu verschijnt. In een nauwkeurig geregisseerd bezoek weet hij precies in te spelen op het gevoel van zijn aanhangers en focust hij zoals vaker op de dreiging van buitenaf.

"Iran wil ons vernietigen, maar wij weten dat te stoppen", roept hij tegen de menigte. Zijn woorden worden met veel gejuich ontvangen. "Er is maar één manier om dit te stoppen en dat is het omverwerpen van het Iraanse regime."

7 oktober 2023

Dat de terreuraanval van Hamas onder zijn leiding kon plaatsvinden, lijkt hier geen rol te spelen. Zijn aanhangers kijken liever naar wat er daarna gebeurde. "Nasrallah is er niet meer, Sinwar is er niet meer en kijk eens naar Iran", zegt de burgemeester van Dimona. Hij doelt op de leiders van Hezbollah en Hamas die het Israëlische leger de afgelopen jaren heeft gedood.

Onder Netanyahu is de rechtsstaat uitgekleed. Bovendien staat de reputatie van Israël internationaal zwaar onder druk, ook door de toenemende terreur van kolonisten tegen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Maar daar gaan de gesprekken bij zijn aanhangers niet over. Voor de mensen hier gaat het over hun eigen voortbestaan. "Ik denk niet dat iemand anders in staat is om zo stand te houden in een oorlog op zes fronten", zegt een andere aanhanger. "Bibi is Bibi, niemand is zoals hij."

Journalist en Netanyahu-biograaf Mazal Mualem legt uit dat sommige van zijn aanhangers echt wel zien dat hij fouten heeft gemaakt op 7 oktober 2023, maar ze zien ook hoe hij zich daarna herpakt heeft. "Zijn aanhangers kijken het liefst naar de overwinningen."

Maar de steun gaat volgens haar dieper dan dat. "Netanyahu geeft ze een verhaal, een identiteit. Het zijn mensen die vanuit veiligheidsperspectief zeer rechts zijn en dicht bij de Joodse traditie staan. En die Joodse traditie is na 7 oktober alleen maar belangrijker geworden." Netanyahu weet daar goed op in te spelen.

Mogelijke impasse

Toch is de steun volgens de meest recente peilingen verre van genoeg. Zijn eigen Likud-partij en de andere partijen in Netanyahu's coalitie komen in de peilingen samen uit op ongeveer 50 van de 61 zetels die nodig zijn voor een meerderheid in de Knesset, het Israëlisch parlement. Ook het oppositieblok behaalt die meerderheid in de peilingen niet en dus lijkt Israël af te stevenen op een impasse.

"Ik denk dat dit de situatie is die Netanyahu hoopt te creëren", zegt Mualem. "Als geen enkele partij straks een meerderheid heeft, blijft Netanyahu aan als demissionair premier en zullen er misschien nieuwe verkiezingen komen."

Netanyahu heeft een kleine 10 minuten gesproken en verdwijnt dan weer. Zo lang als het duurde om binnen te komen, zo snel stroomt de koffiezaak leeg. Zijn aanhangers zijn er in ieder geval van overtuigd dat hij opnieuw premier zal worden.

"Iedereen is trots op hem", zegt één van hen. "Het maakt niet uit waar je op het politieke spectrum zit." De opiniepeilingen nemen ze hier niet serieus. Zij weten zeker dat iedereen Netanyahu wil. "Ga de straat op en je zult het zelf zien en horen."