کمبود جدّی سوخت و انرژی؛ از طرح «دورکاری ترکیبی کارمندان دولت» تا احتمال تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها

کمبود سوخت و انرژی برای فصل و پاییز امسال سبب تدوین طرحی با عنوان «دورکاری ترکیبی کارمندان دولت» از سوی دولت پزشکیان شده است. کارشناسان و مدیران بخش انرژی ایران هشدار می‌دهند که با توجه به کمبود شدید سوخت و انرژی احتمال تداوم جیره‌بندی برق در ماه‌های آینده و در کنار جیره‌بندی گاز و دیگر سوخت‌ها در دستور کار قرار بگیرد.

طرح جدید «دورکاری ترکیبی کارکنان دولت» در مراحل پایانی بررسی قرار دارد و طبق اعلام سازمان اداری و استخدامی، احتمالا پس از تصویب در هیئت دولت ابلاغ خواهد شد. این طرح قرار نیست دورکاری کامل و یکسانی برای همه کارکنان ایجاد کند، بلکه بر اجرای مدل ترکیبی شامل حضور در محل کار و انجام فعالیت‌ها به صورت غیرحضوری تمرکز دارد.

بر اساس توضیحات سخنگوی سازمان اداری و استخدامی، تعیین کارکنانی که امکان دورکاری دارند، بر عهده دستگاه‌های اجرایی خواهد بود. به این ترتیب، هر دستگاه با توجه به ماهیت فعالیت‌ها و نیازهای کاری مشخص می‌کند چه بخش‌هایی امکان فعالیت غیرحضوری دارند و کدام کارکنان باید در محل کار حضور داشته باشند.

بر اساس توضیحات ارائه شده فعالیت‌های فردی، کارشناسی و پژوهشی از جمله حوزه‌هایی هستند که ظرفیت بیشتری برای دورکاری دارند. در مقابل، مشاغلی که به تصمیم‌گیری، برگزاری جلسات حضوری، مشورت، همفکری، کار تیمی یا پیگیری‌های چندجانبه نیاز دارند، همچنان مستلزم حضور کارکنان خواهند بود.

سازمان اداری و استخدامی اعلام کرده که جزئیات طرح هنوز نهایی نشده و ممکن است پیش از ابلاغ تغییراتی در آن ایجاد شود. با این حال، اصل رویکرد جدید، اجرای دورکاری به شکل ترکیبی و متناسب با نوع فعالیت است.

علت اصلی تدوین طرح «دورکاری ترکیبی کارکنان دولت» بحران کمبود سوخت و انرژی است. دولت به دنبال آنست که با نیمه‌وقت کردن و کاهش تعداد کارمندان حاضر در ادارات، مصرف سوخت و انرژی را تا حد ممکن کاهش دهد.

از سوی دیگر احتمال آنلاین شدن مدارس و دانشگاه‌ها به علت همین بحران مطرح شده است. هاشم اورعی، کارشناس ارشد انرژی و استاد دانشگاه، با اشاره به شرایط اوج مصرف در روزهای سرد سال، پیش‌بینی کرده است که کمبود گاز به حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب برسد؛ رقمی که به گفته او حدود ۵۰ درصد تقاضا را شامل می‌شود.

به گفته‌ی او، این شرایط می‌تواند در صورت تشدید کمبود انرژی حتی به محدودیت‌هایی از جمله تعطیلی یا تغییر نحوه فعالیت مدارس و دانشگاه‌ها و ادارات نیز منجر شود.

کمبود گاز سبب افزایش کمبود برق و گازوئیل هم می‌شود. سهم عمده برق ایران در نیروگاه‌های حرارتی تولید می‌شود و کمبود گاز دولت را مجبور می‌کند سهم گاز نیروگاه‌ها را کاهش دهد تا در فصل سرد گاز بخش خانگی قطع نشود. سوخت‌های جایگزین مانند مازوت نیز به دلیل فرسودگی و راندمان پایین نیروگاه‌ها امکان تولید کافی برق را ایجاد نمی‌کنند و در نتیجه به گفته کارشناسان و مدیران بخش انرژی کمبود برق و احتمال جیره‌بندی دوباره برق بالا ارزیابی شده است.

در همین رابطه کوروش خسروی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اصفهان، اعلام کرده با محدود شدن تأمین گاز نیروگاه‌ها در فصل سرد، احتمال بازگشت ناترازی [کمبود] برق از آذرماه وجود دارد و استان باید از همین حالا برای مدیریت انرژی آماده شود.

کوروش خسروی گفته، واحدهای تولیدی دارای مجوز می‌توانند متناسب با مصرف خود، سوخت مورد نیاز یک سال را ذخیره کنند تا در صورت محدودیت تأمین سوخت، فعالیتشان متوقف نشود.

استانداری اصفهان همچنین به‌ دنبال کاهش قطعی برق صنایع، توسعه هم‌پیمایی در مسیرهای پرتردد و استفاده از طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی است تا زمستان با کمترین آسیب به تولید و خدمات سپری شود.

مصطفی رجبی‌ مشهدی سرپرست معاونت برق و انرژی وزارت نیرو نیز به تازگی اعلام کرده: «به دلیل آسیب به تأسیسات گازی در جنگ، زمستان امسال روزانه ۱۳۰ میلیون مترمکعب، گاز کمتری به شبکه و سپس نیروگاه‌ها تحویل داده می‌شود.»

او افزوده: «اکنون بیش از ۳ میلیارد لیتر گازوئیل در مخازن نیروگاه‌ها ذخیره شده اما باز هم برای پوشش تبعات نبود گاز کافی نیست و احتمالا برنامه خاموشی در زمستان داشته باشیم.»

احتمال قطع برق و گاز در برخی مناطق ایران طی هفته‌های آینده از سوی مقامات ارشد دولت نیز تأیید شده است. از جمله محمدرضا عارف معاون اول مسعود پزشکیان در نشستی که با هدف مدیریت مصرف سوخت و انرژی برگزار شده بود اعلام کرده: «تأمین پایداری شبکه اهمیت زیادی دارد و من نگران قطع شدن گاز برخی مناطق کشور هستم که با تلاش دستگاه‌های اجرایی و همراهی مردم این اتفاق رخ نخواهد داد.»

پیش از این نیز آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، اعلام کرده بود: «با توجه به احتمال سردتر بودن پاییز و زمستان امسال، افزایش مصرف خانگی و کاهش بخشی از تولید به‌دلیل حملات آمریکا به تاسیسات گاز، کشور در حوزه تأمین گاز با چالش جدی مواجه خواهد بود.»

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران هشدار داده بود: «بخش عمده کسری گاز از طریق محدودیت مصرف صنایع، جبران می‌شود اما ممکن است امسال برخی استان‌های دورتر از منابع گازی به‌دلیل کاهش فشار، حتی گاز خانگی خود را نیز از دست بدهند.»