کانون نویسندگان: جنگ و سانسور بحران معیشت اهل قلم را تشدید کرده‌اند
کمیسیون صنفی کانون نویسندگان ایران در گزارشی از تجربه‌های شماری از نویسندگان و مترجمان، از تشدید سانسور، افت درآمد و تیراژ کتاب و نقض حقوق مؤلفان خبر داده است. این گزارش که پنجشنبه ۱۴ آبان منتشر شد، می‌گوید پیامدهای اقتصادی جنگ و محدودیت‌های نشر، دشواری‌های پیشین اهل قلم را تشدید کرده است.
در بخش مربوط به سانسور، نویسندگان و مترجمان از لغو مجوزهای قبلی و سخت‌گیری در انتشار و تجدید چاپ آثار خبر دادند. بر اساس نمونه‌های نقل‌شده دو رمان که پیش از جنگ ۴۰ روزه سال‌ها در وضعیت «تحت بررسی» و سپس «تعلیق» بودند، پس از آغاز جنگ غیرمجاز اعلام شدند. مجموعه شعری نیز تنها پس از حذف کامل ۹ صفحه مجوز گرفت. در نمونه‌ای دیگر، ناشر برای تجدید چاپ کتابی که حدود ۳۰ سال پیش منتشر شده بود، با درخواست حذف جمله‌ای درباره گرفتن دست همسر نویسنده روبه‌رو شد.
کمیسیون صنفی می‌گوید سانسور به حذف مستقیم متن محدود نمانده و برخی ناشران، از ترس ممیزی، پیش از ارسال آثار به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از پذیرش آن‌ها خودداری می‌کنند. این روند خودسانسوری نویسندگان را نیز در پی داشته است.
گزارش از کاهش شمارگان کتاب‌ها نیز خبر می‌دهد. بر اساس نمونه‌های مطرح‌شده، تیراژ برخی آثار به حدود ۲۰۰ نسخه رسیده و کتابی که قرار بود در همین شمارگان منتشر شود، در نهایت در ۱۰۰ نسخه چاپ شده است. پاسخ‌دهندگان افزایش هزینه کاغذ و چاپ، گرانی کتاب و کاهش قدرت خرید را از عوامل کوچک‌شدن بازار نشر دانسته‌اند. یکی از آن‌ها گفته است قیمت یک کتاب در فاصله یک هفته از ۸۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است.
یکی از مترجمان گفته است انتشار اثرش یک سال به تاخیر افتاد و او برای حدود دو ماه کار، کمی بیش از چهار میلیون تومان حق‌الترجمه گرفت. گزارش همچنین از توقف عملی فعالیت یک ناشر مستقل از خرداد سال گذشته، به‌دلیل مشکلات مالی، خبر می‌دهد.
نویسندگان و مترجمان پاسخ‌دهنده به فراخوان گفته‌اند بخشی از هزینه‌های نشر، از جمله ویراستاری، به آن‌ها منتقل شده است. آن‌ها همچنین از نبود شفافیت درباره شمارگان و فروش کتاب‌ها، به‌ویژه در پلتفرم‌های آنلاین، انتقاد کرده‌اند. به‌گفته کمیسیون، در مواردی آثار بدون اطلاع مولف در فضای مجازی منتشر شده و ناشران گزارشی روشن از میزان فروش در اختیار نگذاشته‌اند.
این گزارش جنگ را نیز عاملی برای تشدید مشکلات اهل قلم دانسته‌است. آسیب‌دیدن خانه یا محل کار برخی نویسندگان، اختلال اینترنت، تعطیلی کارگاه‌های ادبی و وقفه در پژوهش و نگارش از جمله پیامدهایی است که به آن‌ها اشاره شده است.
کمیسیون صنفی کانون نویسندگان در پایان، رفع سانسور، شفافیت قراردادها و گزارش فروش، پرداخت منصفانه حق‌التالیف و حق‌الترجمه و حمایت از نشر مستقل را خواستار شده است.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.