Zeldzame giftige paddenstoel 'Engel des doods' gevonden in Soest

Het ziet eruit als een onschuldige paddenstoel: 9 tot 12 centimeter hoog, een kegelvormig hoedje en spierwit. Maar schijn bedriegt bij deze kleverige knolamaniet: het is een van de meest beruchte paddenstoelen van Europa met als bijnaam 'de Engel des doods'. Behalve berucht is de soort ook bedreigd - hij gold op de Utrechtse Heuvelrug zelfs als uitgestorven - maar nu is hij daar tóch aangetroffen.

"Ik sprong een gat in de lucht", zegt mycoloog (paddenstoelenexpert) Rob Chrispijn. Hij vond de kleverige knolamaniet op landgoed De Paltz in Soest, terwijl hij daar een excursie gaf. Op twee verschillende plekken trof Chrispijn de soort aan. Bijzonder, want deze paddenstoel is zeldzaam.

De kleverige knolamaniet staat op de Nederlandse Rode Lijst als bedreigd. De soort neemt al jaren sterk af en is kwetsbaar voor vermesting en verzuring(opent in nieuw venster) van de bodem. "Stikstof speelt daarbij een rol", aldus Chrispijn.

De paddenstoel lijkt een beetje op een champignon en dat is precies waarom het ook flink fout kan gaan. Het eten van de kleverige knolamaniet kan zonder medische behandeling levensgevaarlijk zijn.

In eerste instantie zal je na het eten niets merken, zegt Chrispijn. Maar later kun je misselijk worden en hevige maag-darmklachten krijgen. "Na twee dagen worden de lever en nieren aangetast en de gevolgen daarvan kunnen blijvend zijn."

De Engel des doods is niet makkelijk te vinden, omdat de paddenstoel maar enkele dagen boven de grond staat. Van de twee gevonden exemplaren wordt er een verder onderzocht. De ander staat nog op het landgoed. Chrispijn verwacht niet dat iemand hem zal meenemen. "Nederlanders zijn een beetje bang voor paddenstoelen."