Na tę inwestycję Katowiczanie czekają od lat. Zapadła ważna decyzja

W przetargu ogłoszonym w połowie marca złożono 14 ofert. Miasto ostatecznie zdecydowało się na wybór propozycji Budimeksu wartej 356,8 mln zł.

„Po uprawomocnieniu wyboru wykonawcy i podpisaniu umowy, ten będzie miał 30 miesięcy na wykonanie inwestycji” - zaznaczył Michał Mendala z urzędu miasta.

Budowa linii tramwajowej na południe składa się z dwóch części. Inwestorem pierwszej, od pętli Brynów do centrum przesiadkowego Kostuchna, są Tramwaje Śląskie. Budowę centrum przesiadkowego Kostuchna zrealizuje, na podstawie osobnego przetargu, samorząd Katowic. Partnerem koordynującym obie części i zamawiającym jest miejska spółka Katowickie Inwestycje. 

Lepsze połączenie z centrum 

Nowa linia tramwajowa, która pierwotnie miała zostać zbudowana do 2020 r. ma prowadzić od dzisiejszej pętli tramwajowej w dzielnicy Brynów do dzielnicy Kostuchna. O planie budowy tramwaju na południe w Katowicach mówiło się jednak od dekad. 

Według planów miasta na trasie będzie sześć par przystanków, w tym trzy umożliwiające bezpośrednie przesiadki na autobus. Połączenie ma umożliwić podróż z Kostuchny na katowicki rynek w niecałe 30 minut. Ogółem powstanie ponad 4,5 km dwutorowej trasy, co przekłada się na 10 km toru pojedynczego (z torami pętli w Kostuchnie i trójkątem torowym przy ul. Cegielnia Murcki). Zasilanie zapewnią dwie nowe podstacje.

Długa batalia o inwestycję. Powstanie też nowa droga i ścieżka rowerowa 

Będzie to już drugie, przygotowywane od dawna, przedłużenie tej katowickiej linii tramwajowej, tym razem po 80 latach. Odcinek z rynku do Parku Kościuszki oddano w 1912 r., a przedłużono go do obecnej pętli Brynów w 1947 r.

Prezydent Katowic złożył wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji, która miała już zapewnioną unijną dotację w poprzedniej perspektywie finansowej, w lutym 2019 r. Było to zwieńczenie kilku lat pracy nad dokumentacją, w czasie których m.in. w przedłużających się konsultacjach wybrano przebieg liczącej około 5 km linii (wskutek protestów ma ona biec obrzeżami obszaru zurbanizowanego, a nie przez jego środek).

We wrześniu 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał decyzję środowiskową, ta jednak została zaskarżona przez organizacje przyrodnicze. Sprawa trafiła do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która rozstrzygnęła ją w sierpniu 2023 r. (w 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę organizacji ekologicznych na decyzję środowiskową GDOŚ).

Decyzja GDOŚ otworzyła drogę do dokończenia prac projektowych, uzyskania pozwolenia na budowę i ogłoszenia przetargu budowlanego. Równolegle procedowane były: wniosek o wydanie Zgody na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID) i postępowanie administracyjne ws. ponownej oceny oddziaływania na środowisko, wynikające z decyzji GDOŚ.

Wydana 11 marca 2026 r. decyzja ZRID, która umożliwiła ogłoszenie postępowania przetargowego, obejmuje też budowę wzdłuż zamawianej linii tramwajowej nowej drogi, od ul. Rzepakowej po ul. Ziołową (w rejon Górnośląskiego Centrum Medycznego). Ponadto niemal wzdłuż całej nowej linii tramwajowej powstanie droga dla rowerów.

Istotne wsparcie unijne i śledztwo dotyczące korupcji w Tramwajach Śląskich

Będzie to największa inwestycja Tramwajów Śląskich w bieżącej perspektywie finansowej. Przedłużenie linii na południe wesprą środki projektu „Modernizacja i rozwój infrastruktury tramwajowej w Górnośląsko–Zagłębiowskiej Metropolii” o łącznej wartości szacowanej na 1,3 mld zł, przy dotacji ze środków unijnych (FEnIKS) w wysokości ponad 735 mln zł.

Z tego na realizację budowy nowej linii tramwajowej przyznano ponad 235,8 mln zł. Osobny projekt FEnIKS-a dot. budowy węzła Kostuchna o wartości 87,8 mln zł zasili dotacja 51,9 mln zł. 

Unijne środki m.in. na budowę tramwaju na południe, łącznie 287 mln zł, zostały w czerwcu zablokowane przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych ze względu na informację Prokuratury Europejskiej o śledztwie ws. korupcji i oszustw związanych z niektórymi inwestycjami TŚ. We wrześniu spółka poinformowała o odblokowaniu dotacji, co wynikało z uporządkowania procesów, wyeliminowania ryzyk i przywrócenia wiarygodności projektów.

TŚ zaznaczyły wówczas, że odblokowanie dofinansowania z UE umożliwi budowę linii tramwajowej na ul. 11 Listopada w Sosnowcu (powtórzony przetarg ruszył przed tygodniem) oraz tzw. tramwaju na południe w Katowicach.

Cały obecny unijny projekt TŚ, prócz tych dwóch nowych inwestycji, obejmuje 12 zadań modernizacji istniejących linii na różnym etapie realizacji oraz zakupy nowego taboru - 50 zamówionych już tramwajów, z których część jednak jest finansowana z Krajowego Planu Odbudowy - KPO.

Tramwaje Śląskie są jednym z największych operatorów sieci tramwajowych w Polsce; spółka obsługuje blisko 30 linii tworzących wspólną sieć w 12 miastach, operując blisko 200 pojazdami. 55,4 proc. udziałów spółki należy do Katowic; pozostałe 44,6 proc. do Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.