Kometa 3I/ATLAS może mieć nawet 12 mld lat. Badanie wskazuje na wyjątkowo zimne pochodzenie

Kometa 3I/ATLAS, jeden z nielicznych zaobserwowanych z Ziemi obiektów międzygwiezdnych, może być nawet trzykrotnie starsza od Układu Słonecznego. Najnowsze badania naukowe wskazują, że powstała w bardzo zimnym, azotowym otoczeniu, daleko od jakiejkolwiek gwiazdy. Nowe ustalenia przybliżają nauce zagadnienia dotyczące procesów tworzenia się planetarnego materiału poza Układem Słonecznym.

Kometa 3I/ATLAS opuściła już Układ Słoneczny

Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons

18 września 2026, 15:52

Najważniejsze informacje:

• Analiza izotopów sugeruje, że 3I/ATLAS zawiera ok. 10 razy więcej deuteru niż komety z Układu Słonecznego.
• Dowody izotopowe wskazują na środowisko formowania o temperaturze ok. minus 243 st. C.
• Astronomowie podkreślają, że kometa opuściła już Układ Słoneczny.

Kometa 3I/ATLAS jest trzecim znanym obiektem międzygwiezdnym po 1I/ʻOumuamua (2017 r.) i 2I/Borisovie (2019 r.). Została odkryta 1 lipca 2025 r. przez teleskopy programu ATLAS w Chile. Poruszała się z prędkością ponad 210 tys. km na godzinę, a podczas przelotu w 2025 r. jej trajektoria przyciągnęła uwagę astronomów na całym świecie.

DLA CIEBIE

30 lat Škoda Octavia. Miliony kilometrów i jeszcze więcej historii

Deuter i ciężka woda w komecie 3I/ATLAS

Kometa 3I/ATLAS może mieć nawet 12 mld lat, podczas gdy Układ Słoneczny powstał ok. 4,5 mld lat temu. Naukowcy oparli się na proporcjach izotopów wykrytych dzięki teleskopowi kosmicznemu Jamesa Webba oraz obserwatorium Alma w Chile.

Z pomiarów wynika, że w porównaniu z kometami z naszego Układu Słonecznego obiekt ten zawiera ok. 10 razy więcej deuteru, czyli izotopu wodoru powszechnie występującego w ciężkiej wodzie. – Zgodnie z naszą wiedzą z zakresu astrochemii, tak duża zawartość ciężkiej wody mogła powstać tylko w bardzo zimnym środowisku – wyjaśnił Martin Cordiner z Goddard Space Flight Center (NASA.

Dowody izotopowe sugerują, że 3I/ATLAS formowała się w temperaturze ok. minus 243 st. C, co ma czynić ją jednym z najzimniejszych obiektów, jakie kiedykolwiek zaobserwowano w Układzie Słonecznym. Specjaliści zwracają też uwagę, że w plazmowym warkoczu 3I/ATLAS wykryto pięć kluczowych rodzajów jonów: azotu, tlenku węgla, dwutlenku węgla, wody i metylidynu.

To pozwoliło naukowcom ustalić relację między tymi gazami i wykazało, że kometa zawiera wyjątkowo dużo zjonizowanego azotu w porównaniu do innych znanych komet Układu Słonecznego. Wyniki obserwacji dotyczących komety, która już opuściła nasz obszar, opublikowano w czasopiśmie "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society".

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce