Ma ponad 1280 lat, rośnie przy stodole. Oto najstarsze drzewo w Polsce

Ma ponad 1280 lat, przetrwało ataki kozackich szabel, wybuch pocisku artyleryjskiego oraz niszczycielskie wichury. Choć wielu Polaków za najstarsze drzewo w kraju błędnie uznaje Dęba Bartka, ten niezwykły tytuł należy do Cisu Henrykowskiego z Dolnego Śląska.

Liczące ponad 1280 lat najstarsze drzewo w Polsce „Cis Henrykowski” w Henrykowie Lubańskim (foto: Maciej Kulczyński) /PAP

Żywy skarb Dolnego Śląska. Ile lat ma Cis Henrykowski?

W niewielkiej wsi Henryków Lubański, położonej w gminie Lubań na Dolnym Śląsku, rośnie niezwykły przyrodniczy skarb - cis pospolity, nazywany „Henrykiem” lub „Henrykowskim”. 

To właśnie to drzewo uznawane jest za najstarsze w Polsce i jedno z najstarszych w Europie Środkowej. Jego wiek szacowany jest na ponad 1280 lat, co oznacza, że pamięta czasy chrztu Polski i bitwy pod Grunwaldem.

Cis mierzy obecnie około 15 metrów wysokości, a obwód jego pnia sięga blisko półtora metra. Drzewo rośnie w niepozornym miejscu – tuż przy starej stodole, otoczone płotem i pod stałą opieką dendrologów.

Od 1992 roku posiada status pomnika przyrody, co dodatkowo podkreśla jego wyjątkowe znaczenie.

Przetrwał Kozaków i II wojnę światową

W 1813 roku pień cisu został pocięty szablami przez Kozaków, a w czasie II wojny światowej, w 1945 roku, drzewo ucierpiało od pocisku artyleryjskiego. Los nie oszczędzał go także w czasach pokoju – szczególnie groźne okazały się wichury z lat 80. W 1989 roku odłamały się duże odnogi drzewa. Mimo tych dramatycznych wydarzeń cis przetrwał.

W ostatnich latach drzewo zmagało się z problemami zdrowotnymi, w tym z suszą i atakiem szkodników, takich jak nornice. Dzięki specjalistycznym zabiegom – w tym zastosowaniu siatek chroniących korzenie, zasypaniu korytarzy szkodników oraz wspomaganiu wzrostu i regeneracji za pomocą specjalnych środków – stan drzewa uległ znacznej poprawie. Wykonano również drenaż, który pomaga kontrolować nawadnianie. 

Nie tylko Cis Henrykowski. Oto inne najstarsze drzewa w Polsce

Choć cis Henrykowski pozostaje najstarszym drzewem w kraju, Polska może pochwalić się także innymi wiekowymi okazami. Wśród nich warto wymienić:

Cis w Hacie (Bieszczady) – szacowany wiek to około 800 lat.

Dąb Bolesław (Bagicz) – jeden z najstarszych dębów w Polsce, liczący blisko 800 lat.

Dąb Bartek (Zagnańsk) – słynny dąb, często uznawany za symbol polskiej przyrody, ma około 700 lat.

Dąb Chrobry (Piotrowice) – wiek szacowany na około 760 lat.

Dąb Bażyńskiego (Kadyny) – rosnący w województwie warmińsko-mazurskim, liczy około 720 lat.