Przeanalizowali działalność Polaków w OUN. Sięgnęli do sowieckich akt

• W Kijowie zaprezentowano książkę "Polacy w OUN. Biogramy i dokumenty", która opisuje działalność Polaków w Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.

• Autor opracowania Jarosław Antoniuk wykorzystał 183 dokumenty z archiwów SBU, z czego 138 zostało opublikowanych po raz pierwszy w historii badań nad tym tematem.

• Publikacja powstała we współpracy Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej z archiwum SBU i jest dostępna w wersji elektronicznej na stronie internetowej instytutu.

Książka "Polacy w OUN. Biogramy i dokumenty" zawiera 600 biogramów Polaków bądź osób z rodzin polsko-ukraińskich, które uczestniczyły w działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, głównie na terenach obecnej Ukrainy zachodniej.

Prezes Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (UINP) Ołeksandr Ałfiorow wyraził nadzieję, że publikacja otworzy przed historykami nowy kierunek badań.

Kijów. Zaprezentowano publikację poświęconą Polakom w OUN. "Ożywi kierunek badań"

- Uważam, że ta publikacja ożywi ten kierunek badań i otworzy przed nami nowe obszary badawcze, na przykład dotyczące udziału Ukraińców w Armii Krajowej. Rzeczywiście jest to coś, o czym nie powinniśmy bać się mówić: jaki był udział Ukraińców w Armii Krajowej, w Batalionach Chłopskich, w armii generała Andersa, a także ogólnie - udział Ukraińców w armii II Rzeczypospolitej - powiedział.

- Podobnie jak udział Polaków w armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, Ukraińskiej Armii Halickiej czy Ukraińskiej Powstańczej Armii. Nie bójmy się tego, że różnice narodowościowe czy wyznaniowe w pewnych momentach, kiedy walczyliśmy przeciwko reżimom totalitarnym, nie odgrywały żadnej roli - podkreślił Ałfiorow.

Autor publikacji Jarosław Antoniuk wyjaśnił, że korzystał z archiwów SBU z dokumentami sowieckimi głównie z obwodów: tarnopolskiego, lwowskiego i iwanofrankiwskiego. Wśród 183 dokumentów, jakie znalazły się w tej pracy, 138 zostało opublikowanych po raz pierwszy - zaznaczył.

Polacy w OUN. Wśród nich Kołodziński, Paszkiwska czy Jarosz

Wśród opisanych w książce osób Antoniuk wymienił m.in. Mychajłę Kołodzińskiego. Jego ojciec był Polakiem, a matka Ukrainką.

- Był on głównym ideologiem OUN, autorem Ukraińskiej Doktryny Wojennej. Był też pierwszym referentem wojskowym OUN na ziemiach zachodnioukraińskich oraz dowódcą Siczy Karpackiej. Albo Marta Paszkiwska z rodziny ukraińsko-polskiej, osobista łączniczka (dowódcy Ukraińskiej Powstańczej Armii - red.) Romana Szuchewycza - powiedział autor.

Mówiąc o działaczach OUN, których oboje rodzice byli Polakami, przywołał postać Juliana Jarosza ze wsi Susidowyczi (pol. Sąsiadowice) w rejonie starosamborskim w obwodzie lwowskim.

- Wieś była w połowie polska, a w połowie ukraińska. W grudniu 1945 roku rejonowy dowódca OUN Pyłyp Dobrianski zaproponował mu, by stanął na czele miejscowej placówki OUN. Jarosz zgodził się i utworzył ją, co ciekawe, spośród 18 członków tej bojówki 14 było Polakami, a czterech Ukraińcami - podkreślił Antoniuk.

Ukraina. UINP przygotował publikację we współpracy z archiwum SBU

Liczącą niemal 700 stron pracę wydał UINP we współpracy z archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Książka "Polacy w OUN. Biogramy i dokumenty" ukazała się w nakładzie 500 egzemplarzy. Jej wersja elektroniczna dostępna jest na stronie internetowej UINP.

Działalność OUN i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. Według polskich historyków oddziały UPA przeprowadziły w 1943 r. skoordynowane ataki na polskie miejscowości na Wołyniu; w Polsce zbrodnie te określa się jako ludobójstwo wołyńskie.

W ukraińskiej pamięci historycznej UPA i OUN są często przedstawiane jako symbole walki o niepodległość i oporu przeciw Związkowi Sowieckiemu.