Co z tym kworum? Prof. Safjan: Pytanie nie, czy się zbierze, ale jak będzie liczone

„Mamy do czynienia z jawnym gwałceniem podstawowych regulacji konstytucyjnych” - powiedział w Radiu RMF24 prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego, były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Stwierdził, że osoby, które nie mają wiedzy prawniczej, oczywiście mogą uważać obecny konflikt za rewolucyjny lub kompletnie go nie rozumieć, ale działania podejmowane przez sędziów wybranych przez Sejm są konieczne. W kontekście zaplanowanego na jutro Zgromadzenia Ogólnego wyjaśnił też, że większym problemem będzie nie to, kto z sędziów przyjdzie, lecz jak liczyć kworum.

Prof. Marek Safjan, fot. Pawel Wodzynski /East News

Obecnie na terenie Trybunału Konstytucyjnego jest siedmiu sędziów wybranych przez ten Sejm. By mogły zapaść pierwsze decyzje, musi być kworum, czyli obecnych musi być dziesięciu sędziów. Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest zaplanowane na jutro na godz. 15:30. Sędziowie wybrani za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości zapowiedzieli, że się nie pojawią.

Czy TK będzie mógł podjąć decyzje?

Oczywiście bez kworum nie może być podjęta decyzja Zgromadzenia Ogólnego, ale uporządkujmy. Rzeczywiście nie wiemy, który z sędziów tych z dotychczasowej obsady pojawi się na Zgromadzeniu Ogólnym. Można założyć, że nie będzie tutaj wcale takiej jednolitości, jak może się dzisiaj wydawać. No ale po drugie pojawia się pytanie, jak to kworum będzie liczone? Bo tutaj można interpretować to w taki oto sposób, że mamy do czynienia z ogólną liczbą sędziów, którzy są uprawnieni do wzięcia udziału w Zgromadzeniu Ogólnym do głosowania - nie z piętnastoma, tylko z trzynastoma. Logicznie rzecz biorąc proszę pamiętać, że dalej mamy do czynienia z jednym sędzią dublerem, czyli nieprawidłowo obsadzonym. To jest pan Wyrembak. On oczywiście nie może być brany pod uwagę w żaden sposób - powiedział prof. Marek Safjan.

Są też dwaj prezesi: pełniący funkcję prezesa sędzia Święczkowski i pełniący funkcję wiceprezesa sędzia Sochański. Te osoby zostały odsunięte od pełnienia funkcji urzędowych. Ponieważ Zgromadzenie będzie podejmowało decyzję w ich sprawie, wobec tego oni nie mogą uczestniczyć w głosowaniu - wytłumaczył prof. Marek Safjan.

To jest decyzja, która należy do sędziów. To jest związane z interpretacją prawa, z interpretacją postępowania przed Trybunałem. Prawnicy, którzy są z zewnątrz w tej chwili, tacy jak ja, mogą na to spoglądać z pewnym dystansem. Natomiast decyzja i odpowiedzialność należy oczywiście do sędziów, którzy będą orzekali w tej sprawie między innymi - czy ustalali prawidłową wykładnię prawa w zakresie koniecznego kworum dla podejmowania decyzji przez Zgromadzenie Ogólne - dodał był prezes TK w rozmowie z Tomaszem Terlikowskim w Radiu RMF24.

Jak sytuację ma interpretować przeciętny obywatel?

Premier Donald Tusk dziś przed południem napisał: „Rozwiązanie konfliktu jest proste i możliwe bez zmian w Konstytucji. Prezydent uznaje legalnie wybranych przez Sejm sędziów, bo tak stanowi Konstytucja, a oni podejmują swoje obowiązki w Trybunale (...)”. Prof. Marka Safjana zapytaliśmy, czy rzeczywiście jest to takie proste, czy też jesteśmy skazani na tym etapie na zaostrzanie konfliktu.

Działania podjęte w ostatnich dniach są konieczne i zmierzają do tego, by Trybunał mógł powrócić do swojej roli jako autentyczny organ kontroli konstytucyjności prawa, odpowiedzialny za ochronę praw i wolności obywateli. Odpowiedzialny za skuteczne i efektywne działanie na rzecz zgodności wszystkich instytucji i całego systemu prawnego zgodnego z konstytucją (...). To, co zrobili wybrani przez ten Sejm sędziowie jest działaniem, jak sądzę, skutecznym - powiedział prof. Safjan.

Jutro zobaczymy. Najprawdopodobniej - mam taką nadzieję - Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, które jest uprawnione do podejmowania istotnych decyzji, zbierze się i m.in. nastąpi ukonstytuowanie się sądu dyscyplinarnego, który będzie mógł ocenić zarządzenie pani sędzi Korwin-Piotrowskiej - powiedział były prezes TK.