„Poprosiliśmy Rosjan...”. Ukraina otrzyma gwarancje na wzór art. 5 NATO?

Opracowanie: Jan Matoga Publikacja: Dzisiaj, 9 listopada (20:02)

Stany Zjednoczone poprosiły Rosję o zgodę na udzielenie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa wzorowanych na artykułach 4. i 5. Traktatu Północnoatlantyckiego — powiedział w poniedziałek amerykański urzędnik przed zaplanowanymi rozmowami USA, Rosji i Ukrainy w Abu Zabi. Stany Zjednoczone proponują też, by po trójstronnych rozmowach USA, Rosji i Ukrainy w Abu Zabi do negocjacji dołączyli przedstawiciele państw europejskich.

Ukraińska 28. Brygada prowadzi szkolenia w obwodzie donieckim (fot. Madeleine Kelly/ZUMA Press Wire) /East News

Jak przekazał przedstawiciel amerykańskiej administracji, podobne zobowiązania wobec Kijowa miałby podjąć również Sojusz Północnoatlantycki.

Poprosiliśmy Rosjan o zgodę na to, byśmy mogli udzielić Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa na wzór artykułu 4 i artykułu 5, przy czym NATO zapewniłoby to samo — oświadczył urzędnik podczas telekonferencji prasowej.

To, co otrzymałaby Ukraina, byłoby więc w praktyce bardzo podobne do NATO — dodał.

Według Associated Press, rozmowy w Abu Zabi mają koncentrować się na gwarancjach bezpieczeństwa. Ukraina oraz jej sojusznicy rozważają rozwiązania zbliżone do artykułu 5. NATO.

Zełenski wskazywał, że kluczowe jest ustalenie, jaka będzie reakcja partnerów Ukrainy w przypadku kolejnej rosyjskiej inwazji — kto, jakimi środkami i w jakim czasie miałby udzielić pomocy.

Część europejskich państw rozważała wysłanie swoich żołnierzy do Ukrainy po zawarciu ewentualnego porozumienia pokojowego. Rosja do tej pory kategorycznie odrzucała taki scenariusz i zapowiadała, że zagraniczne wojska na terytorium Ukrainy uznałaby za legalne cele.

W Abu Zabi mają odbyć się we wtorek i środę rozmowy trójstronne z udziałem przedstawicieli Stanów Zjednoczonych, Rosji i Ukrainy.

Artykuł 4. Traktatu Północnoatlantyckiego przewiduje konsultacje między sojusznikami, gdy zagrożone są ich bezpieczeństwo, integralność terytorialna lub niezależność polityczna. Artykuł 5. stanowi natomiast, że zbrojna napaść na jednego członka NATO jest traktowana jako atak na wszystkich członków Sojuszu.

Dwie równoległe ścieżki rozmów

Przedstawiciel USA przekazał, że Waszyngton chce rozszerzyć obecny format trójstronny o kolejne strony i prowadzić rozmowy dwutorowo.

Proponujemy, by po tym spotkaniu trójstronnym włączyć Europejczyków do rozmów i prowadzić je dwiema równoległymi ścieżkami, tak by każda pomagała rozwiązać drugą — powiedział podczas telekonferencji prasowej przed rozmowami zaplanowanymi na wtorek i środę.

Jak dodał, celem USA jest przejście od formatu trójstronnego do szerszej formuły wielostronnej.

Według urzędnika amerykańską propozycję popierają zarówno Ukraina, jak i europejscy partnerzy.

Ukraina to popiera. Europejczycy to popierają. My jako mediatorzy też to popieramy. Mamy nadzieję, że przekonamy do tego Rosjan — oświadczył.

Zaznaczył zarazem, że Rosja ma — jak to ujął — „niesmak” wobec Europy. Powodem mają być rosyjskie zarzuty, że Europejczycy mieli utrudniać negocjacje prowadzone w Stambule w 2022 roku.