Król Karol III z historyczną wizytą. „Za jego rządów to jak na razie największe wyzwanie”

Opracowanie: Karolina Wasyl Publikacja: Dzisiaj, 27 października (20:52)

Król Karol III rozpoczął we wtorek długo wyczekiwaną wizytę na Karaibach. Wizyta ta, choć oficjalnie skupiona na współczesnych relacjach i przyszłości regionu, odbywa się w atmosferze narastających oczekiwań wobec brytyjskiej monarchii. Mieszkańcy i przywódcy państw karaibskich coraz głośniej domagają się przeprosin za wieki niewolnictwa i kolonializmu oraz wypłaty reparacji za krzywdy wyrządzone przez brytyjskie imperium.

Król Karol III (fot: Andrew Matthews) /East News

Karol III odwiedzi kolejno Bahamy, Gujanę oraz Antiguę i Barbudę. Szczególne znaczenie ma jego obecność na posiedzeniu szefów rządów Wspólnoty Narodów (Chogm) na Antigui i Barbudzie. To właśnie ta luźna organizacja państw, które w większości były niegdyś częścią brytyjskiego imperium, staje się dziś areną debat o historycznych krzywdach i moralnej odpowiedzialności Wielkiej Brytanii.

Narastające żądania i protesty

Wizycie króla mogą towarzyszyć liczne protesty i apele o oficjalne przeprosiny oraz wypłatę reparacji. Jak podkreśla „Guardian”, demonstranci domagają się od monarchy jasnego stanowiska wobec przeszłości. Historyk sir Anthony Seldon w rozmowie z BBC nie ma wątpliwości, że Karol III staje przed jednym z największych wyzwań swojego panowania.

Za jego rządów to jak na razie największe wyzwanie. Tak wiele rzeczy jest tu poza jego kontrolą. Pytania o niewolnictwo, odszkodowania i przeprosiny oznaczają, że podważana jest dziś moralna wiarygodność monarchii – wyjaśnia.

W przeszłości liderzy wszystkich trzech krajów odwiedzanych przez Karola III wypowiadali się pozytywnie o idei reparacji. Głosów domagających się sprawiedliwości jest coraz więcej. 

Apelujemy o dialog przyzwoitości. To rozmowa, w której chodzić będzie o pojednanie, krok do przodu dla rodziny ludzkości – mówił podczas niedawnej konferencji prasowej prof. Hilary Beckles, szef komisji ds. reparacji CARICOM.

Brytyjski dwór doskonale pamięta precedens z 2022 roku, kiedy to wizyta księcia Williama i księżnej Kate na Jamajce została przyćmiona przez protesty i żądania reparacji. Wówczas szerokim echem odbiło się zdjęcie, na którym para książęca ściska dłonie jamajskich dzieci przez ogrodzenie z drutu – obraz ten stał się symbolem dystansu i nierozliczonej przeszłości.

Oficjalne stanowisko Pałacu Buckingham

Pałac Buckingham zapowiedział, że Karol III nie będzie unikał trudnych tematów podczas swojej wizyty. 

Podczas wizyty Karol III nie będzie unikał tematu „najciemniejszych dni naszej przeszłości”. Jednakże zgodnie z życzeniem gospodarzy przede wszystkim skupiać się będzie na dynamicznej teraźniejszości i pełnej obietnic przyszłości każdego z tych krajów – podkreślił rzecznik pałacu.

Jednocześnie rzecznik zaznaczył, że kwestie przeprosin i reparacji są „tradycyjnie zarezerwowane dla rządu”. Według nieoficjalnych informacji, administracja brytyjska poprosiła króla, by nie wygłaszał przeprosin w imieniu państwa.

Dziedzictwo niewolnictwa i rola monarchii

Jeszcze jako następca tronu, Karol III określił niewolnictwo mianem „wiecznej plamy” na brytyjskiej historii. Historycy przypominają, że brytyjskie statki przewiozły około trzech milionów niewolników z Afryki, a rodzina królewska – w tym Elżbieta I, Karol II oraz Jakub II – czerpała z handlu niewolnikami wymierne korzyści.

Warto jednak przypomnieć, że Wielka Brytania była jednym z pierwszych krajów, które ograniczyły handel niewolnikami w 1807 roku, a samo niewolnictwo zniesiono w 1834 roku. Dla wielu jednak te fakty nie są wystarczającym zadośćuczynieniem za wieki cierpień i wyzysku.