Gołymi rękami tamował krwotok. Kulisy walki o życie rannych w strzelaninie w Krakowie

„Scena wyglądała mniej więcej jak w filmie „Helikopter w ogniu” – wspomina w rozmowie z Radiem RMF24 chirurg, który przypadkiem znalazł się w pobliżu strzelaniny w centrum Krakowa. Wokół rozbite samochody, łuski i krwawiący ranni, a lekarze, którzy byli w pobliżu, bez wahania ruszyli na pomoc. Jako pierwsi ratowali policjantów, a także napastnika. Następnie operowali poszkodowanych w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie. O życie poszkodowanych walczyli również m.in. specjaliści z krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II. „Dla nas jako zespołu było to nieprawdopodobne wydarzenie” – przyznaje kierownik tamtejszego oddziału chirurgii klatki piersiowej w rozmowie z Marcinem Czarnobilskim.

Na zdjęciu: Prof. Janusz Włodarczyk oraz dr Mateusz Wierdak /PAP

Postrzał w klatkę piersiową należy do urazów bezpośrednio zagrażających życiu, a stan rannego może się gwałtownie pogorszyć. W takiej sytuacji o przetrwaniu decyduje czas: im szybciej pacjent trafi na stół operacyjny, tym większe ma szanse na przeżycie. Podczas strzelaniny w Krakowie kluczowe okazały się zarówno natychmiastowa pomoc udzielona poszkodowanym w miejscu zdarzenia, jak i sprawna praca chirurgów w szpitalach, które w krótkim czasie musiały przyjąć kilku postrzelonych jednocześnie.

Zamiast szukać schronienia, pobiegł na pomoc

Do strzelaniny doszło w centrum miasta – w pobliżu skrzyżowania ulic Dietla i Stradomskiej. Chirurdzy: dr Mateusz Wierdak ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie oraz prof. Michał Pędziwiatr znaleźli się tam przypadkiem – wybrali się z rodzinami na obiad. Doktor Wierdak w rozmowie z Marcinem Czarnobilskim przyznaje, że początkowo wcale nie pomyślał o strzelaninie.

My byliśmy tam pięćdziesiąt metrów mniej więcej, koło Miodowej byłem wtedy już, więc ja myślałem, że to jest jakaś manifestacja albo jakieś takie fajerwerki, ktoś petardy odpala. No bo nie spodziewaliśmy się, że będzie taka sytuacja – wspomina dr Mateusz Wierdak. 

Posłuchaj:

Szalik zamiast gazy, ulica zamiast sali operacyjnej

Na miejscu panował ogromny chaos. Wokół rannych biegało wiele osób, a lekarz od razu ruszył na pomoc.

Ja się przedstawiłem policjantom, że jestem chirurgiem urazowym i że chciałem pomóc. Dali mi pierwszeństwo w działaniu. Szczególnie policjant miał ewidentny, ciężki uraz. Miał bardzo duże krwawienie z klatki piersiowej spod kamizelki, więc na początku przechodnie dali mi jakiś szalik czy coś takiego, żeby upchać tę ranę – opisuje chirurg.

Potem lekarze sprawdzali, czy poszkodowani nie mają innych obrażeń i chronili ich przed wychłodzeniem. Koce, a później folie termiczne przynieśli przechodnie i służby. Pomoc świadków była cenna – podkreśla. 

Pewnie, jakby nie ja, tylko ktoś inny, to miałby duże opory, żeby komuś przytomnemu, wijącemu się z bólu upychać gołymi rękami gazę do klatki piersiowej. To nie jest czynność, którą robimy codziennie. Natomiast zrobiliśmy, co mogliśmy – mówi w rozmowie z Radiem RMF24. 

Szpital w stanie najwyższej gotowości

Poszkodowani trafili do kilku krakowskich lecznic. W Szpitalu Uniwersyteckim operowali ich ci sami chirurdzy, którzy pomagali na ulicy. Trzy postrzelone osoby przewieziono do Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II. Prof. Janusz Włodarczyk, kierownik tamtejszego Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej, o tragedii dowiedział się z wiadomości. Od razu zebrał zespół, żeby przygotować swój oddział i cały szpital. 

Oczywiście mamy tutaj do czynienia z wypadkiem masowym, kiedy nie jesteśmy w stanie zapanować nad nim. Zupełnie inna sytuacja jest, kiedy dochodzi do udzielenia pomocy jednemu pacjentowi, a tu dzwonią koledzy, prosząc o pomoc, wiedząc, że jesteśmy jedynym tutaj referencyjnym ośrodkiem, który może zapewnić wysokospecjalistyczną pomoc dla pacjentów po urazach klatki piersiowej – tłumaczy prof. Janusz Włodarczyk. 

Posłuchaj: Rozmowa Marcina Czarnobilskiego z profesorem Januszem Włodarczykiem

Przy ranie postrzałowej nie ma czasu na dokładne badania

Rana postrzałowa to dla chirurga wielka niewiadoma. Najtrudniejsze są chwile przed operacją.

Nie jesteśmy w stanie nigdy oszacować szkód, których dokonuje przeszywający ciało nabój. Można by powiedzieć, że na stole operacyjnym jesteśmy bardziej spokojni, bo jesteśmy w stanie to widzieć. Natomiast okres kwalifikacji pacjenta do leczenia operacyjnego jest bardzo trudny, dlatego że możemy wykonać tylko jedno podstawowe badanie. Nie mamy zwykle czasu na to, żeby wykonać na przykład tomografię klatki piersiowej, jeżeli stan pacjenta jest niestabilny – zaznacza profesor.