شایعه‌ی تهدید به بمب‌گذاری، ۲۷ پرواز اروپایی را منحرف کرد

یک هواپیمای ایرباس A320 که پنجشنبه از دوبلین به مقصد رم در پرواز بود، پس از تهدید بمب‌گذاری، مجبور به فرود اضطراری در منطقه نرماندی فرانسه شد.

روز پنجشنبه (چهاردهم آبان) یک هواپیمای ایرباس A320 شرکت «ایرلینگوس» که از دوبلین به مقصد رم در حال پرواز بود، پس از دریافت هشدار مبنی بر تهدید بمب‌گذاری، مجبور به فرود اضطراری در پایگاه هوایی نظامی «اورو» در منطقه‌ی نرماندی فرانسه شد.

این حادثه که توسط دفتر نخست‌وزیر فرانسه تأیید شده، بخشی از موج گسترده‌ی شایعه‌ی بمب‌گذاری در پروازهای مسافربری در سراسر اروپاست که در همین روز دست‌کم ۱۴ تا بیش از ۲۰ پرواز را تحت تأثیر قرار داد و نگرانی‌ها درباره‌ی اختلالات امنیتی و تهدیدات ترکیبی را افزایش داد.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، پرواز «EI402 ایرلینگوس» حدود ساعت ۶:۲۳ تا ۶:۲۵ صبح به وقت محلی از فرودگاه دوبلین برخاست و قرار بود حدود ساعت ۱۰:۳۰ به فرودگاه «فیومیچینو» در رم برسد. هواپیما مسیر عادی خود را از کریدور هوایی انگلیس طی کرد، اما نزدیک پاریس با اعلام وضعیت اضطراری (کد اسکواک ۷۷۰۰)، مسیر خود را تغییر داد، و به سمت پایگاه «اورو» منحرف شد.

طبق گزارش‌ها، از جمله منابع فرانسوی مانند فیگارو، هواپیما توسط جنگنده‌های رافائل و میراژ ۲۰۰۰ نیروی هوایی فرانسه اسکورت شد. دفتر نخست‌وزیر فرانسه اعلام کرد که چون خلبان «آنطور که انتظار می‌رفت با مقامات همکاری نکرد»، دستور اعزام جنگنده‌ها برای رهگیری و اسکورت صادر شد.

پس از فرود هواپیما در فرودگاه «اورو»، ۱۵۱ مسافر و شش خدمه به مکان امن منتقل شدند و تیم‌های خنثی‌سازی بمب با سگ‌های ردیاب هواپیما را بازرسی کردند که بعد از کنترل کامل تا بعد از ظهر، هیچ ماده‌ی مشکوک یا انفجاری پیدا نشد.

شرکت هواپیمایی «ایرلینگوس» در بیانیه‌ای تأیید کرد که این پرواز «به عنوان احتیاط امنیتی به نرماندی منحرف شد»، فرود ایمن انجام گرفت و شرکت در حال رساندن مسافران به مقصد نهایی است. مسافران بعداً با اتوبوس به فرودگاه «شارل دوگل» پاریس منتقل شدند تا سفر خود را ادامه دهند.

این حادثه فرودگاه «اورو» را به حالت آماده‌باش سطح بالا درآورد و تحقیقات توسط مقامات امنیت هوانوردی فرانسه آغاز شد و دادستان منطقه‌ای نیز از بازجویی خلبان و کمک‌خلبان خبر داد.

انحراف و فرود اضطراری این هواپیما، تنها بخشی از یک موج وسیع‌تر تهدیدات به شمار می‌رود. در همین روز، پروازهای متعددی از شهرهایی مانند کپنهاگ، هلسینکی، مادرید، میلان، ورشو، لندن و سایر نقاط اروپا هدف تهدیدهای مشابه قرار گرفتند.

پرواز «فین‌ایر» از هلسینکی به رم با اسکورت جنگنده‌های نیروی هوایی ایتالیا در «فیومیچینو» فرود آمد و بازرسی شد. سه پرواز «رایان‌ایر» به سمت صوفیه بلغارستان و در کپنهاگ، مادرید و «استنستد» لندن با اسکورت نظامی فرود اضطراری داشتند؛ دو مورد دیگر از تهدیدها در صوفیه و یکی در پلوودیف اتفاق افتاد.

همچنین پرواز «ویز ایر» از مسیر میلان- ورشو به وین منحرف شد. در پراگ، چهار هواپیما پس از فرود بازرسی شدند و هیچ موردی یافت نشد. پرواز شرکت هوایی «لات» (LOT) از ورشو به بروکسل نیز بدون مشکل فرود آمد. فرودگاه «کورک» در ایرلند نیز تهدید تلفنی ناشناس دریافت کرد که منجر به تأخیر ۹۰ دقیقه‌ای یک پرواز شد.

در مجموع، گزارش‌ها از ۱۴ تا بیش از ۲۵ پرواز و حتی چند فرودگاه خبر می‌دهند که خبر تهدید دریافت کردند. هیچ دستگاه انفجاری در هیچکدام کشف نشد و مقامات بریتانیایی از جمله وزیر حمل‌ و نقل، هیدی الکساندر، آنها را «تهدیدهای جعلی مخرب» خواندند. تهدیدها اغلب از طریق ایمیل ارسال شده بودند.

طبق گزارش‌ رسانه‌های ایتالیایی، ایمیلی که به فرودگاه‌های رم و صوفیه فرستاده شده، از سوی گروهی به نام «جنگجویان دولتِ مردانه» (Fighters of the Male State یا Male State) ادعا شده بود. این گروه که در سال ۲۰۱۶ در روسیه توسط ولادیسلاو پوزدنیاکوف تأسیس شد، یک جنبش ضد فمینیسم است و در سال ۲۰۲۱ توسط دادگاه روسیه به عنوان سازمان افراطی ممنوع اعلام شد.

متن تهدیدها شامل عباراتی بودند مانند «ما جنگجویان دولت مردانه هستیم، با اقدامات امروزمان در تاریخ اثر می‌گذاریم. رژیم فمینیستی شما این را برای همیشه به یاد خواهد داشت. انفجار در ۶۰ دقیقه رخ خواهد داد. امروز آسمان‌های شما قرمز خواهد شد».

اشاره به «رژیم فمینیستی» احتمالاً به نخست‌وزیر زن ایتالیا «جورجا ملونی» یا انتخابات اخیر بلغارستان (انتخاب ایلیانا یوتووا به عنوان نخستین رئیس‌ جمهور زن این کشور) مربوط است. مقامات تأکید کردند که هنوز مشخص نیست آیا این ادعاها واقعی است یا جعلی، و تحقیقات ادامه دارد.

موج تهدیدهای روز پنجشنبه، ادامه‌ی حوادث روز سه‌شنبه (دوازدهم آبان) بود که در آن دست‌کم هفت پرواز و یک کشتی کروز هدف تهدید قرار گرفتند، از جمله پروازهای «رایان‌ایر»، «LOT»، «اسکاندیناوی‌ ایرلاینز» و «ویز ایر» که هیچ خطر انفجاری پیدا نشد و اختلالات عمدتاً به تغییر مسیر و بازرسی‌ها محدود شد.

اروپا اخیراً با حملات سایبری به سیستم‌های یخچال سوپرمارکت‌ها، نفوذ پهپادها و سایر اختلالات مواجه بوده است. کارشناسان می‌گویند تهدیدهای بمب‌گذاری جعلی، روشی کم‌هزینه و قابل لاپوشانی برای ایجاد هرج‌ و مرج، تأخیر در پروازها، افزایش هزینه‌های عملیاتی و ایجاد ترس در میان مسافران است.

با اینهمه، هرچند هیچ مدرک عمومی مستقیمی مبنی بر دخالت دولتی در این تهدیدات وجود ندارد، برخی تحلیلگران آن را در چارچوب تلاش‌های روسیه برای بی‌ثبات‌ ساختن اروپا می‌بینند؛ مسکو هرگونه دخالت را در این رویدادها رد می‌کند.