Wolf maakt zwijnen en herten op Veluwe alerter: 'Vroeger zat er weinig pit in'

Wilde zwijnen, edelherten en reeën op de Veluwe hebben hun gedrag de afgelopen jaren aangepast aan de aanwezigheid van de wolf. Dat concludeert de Faunabeheereenheid Gelderland na monitoring. Die organisatie is verantwoordelijk voor het tellen van wilde dieren en het beheer ervan, oftewel de jacht.

Op de Veluwe leven momenteel een kleine honderd wolven, verdeeld over meerdere roedels. Hun aanwezigheid maakt prooidieren alerter en beïnvloedt hoe en wanneer die dieren zich door het gebied bewegen, blijkt uit het onderzoek. Boswachters en terreinbeheerders herkennen die veranderingen.

Wilde zwijnen vertonen volgens deskundigen ander, natuurlijker gedrag. Ze bewegen zich vaker in grotere groepen, ook wel rotten genoemd, over de Veluwe. Soms zoeken ze bescherming tussen grote grazers, zoals Schotse hooglanders. Ook komt het voor dat grotere zwijnen een wolf aanvallen die een van hun jongen probeert te grijpen.

Ook reeën hebben hun gedrag aangepast. Voor de komst van de wolf konden boswachters vaak vrij nauwkeurig voorspellen waar en wanneer reeën in het bos zouden grazen. Inmiddels verplaatsen de dieren zich meer door het gebied en zijn ze vaker in de avond en nacht actief.

De dieren worden met camera's in de gaten gehouden, en daar is hun veranderende gedrag te zien:

Floris Leyssius, voorzitter van Vereniging Het Edelhert, ziet dat ook edelherten voorzichtiger zijn geworden. In de eerste weken na de geboorte laten hindes hun kalveren doorgaans alleen achter op een beschutte plek.

"Als een edelhert een jong krijgt, wordt het sinds de vestiging van de wolf vaker verstopt aan de rand van het gebied", zegt Leyssius. Volgens hem worden de kalveren ook minder vaak gezoogd, om de verstopplek niet te verraden aan de wolf.

Boswachter Frank Theunissen ziet eveneens risico's voor kalveren die op een minder beschutte plek liggen. Edelherten die hun jong in het centrum van het wolventerritorium achterlaten, hebben volgens hem een grotere kans dat het kalf ten prooi valt aan een wolf.

Op de Veluwe worden wilde dieren afgeschoten om het aantal aanrijdingen te beperken en jonge bomen de kans te geven te groeien. De wolf heeft invloed op de wildpopulaties, maar die invloed is volgens de Faunabeheereenheid niet voldoende om de gewenste wildstand te bereiken zonder dieren af te schieten.

Wolven jagen onder meer op jonge dieren, zoals kalveren van edelherten en damherten. Hoewel de wolf de groei van populaties wilde zwijnen kan afremmen, betekent dat niet dat hij de omvang van die populaties reguleert tot de aantallen die de provincie heeft vastgesteld.

Op de Veluwe zie je veel positieve effecten door de komst van de wolf, aldus Erik Koffeman van de Faunabeheereenheid Gelderland, die de jacht in de provincie coördineert. "Voor het natuurbeheer is de vestiging van de wolf heel positief. Voor agrarische gebieden is dat natuurlijk wel een heel ander verhaal."

Voordat duidelijk is hoeveel dieren er moeten worden afgeschoten, worden de dieren op de Veluwe geteld. Dat is door de veranderde verspreiding en het gedrag van de dieren moeilijker geworden. Ook het beheer van diersoorten verloopt anders.

"Nu de wilde zwijnen zich in grotere rotten bewegen, kun je op een avond soms maar één zwijn schieten. Na het schot zijn ze allemaal weg", zegt Koffeman.

Boswachter Teunissen geniet van de veranderingen door de komst van de wolf. "Prooidieren gedragen zich nu veel natuurlijker, voorheen zat er weinig pit in. Nu er een vijand is zijn ze alert en scherp en actiever."