Warunki wykupu pod Port Polska. Ile pieniędzy oferowano w Programie Dobrowolnych Nabyć?

W Programie Dobrowolnych Nabyć (PDN) każdą nieruchomość wyceniano indywidualnie. Proponowane kwoty za gospodarstwa o powierzchni około 10 ha sięgały kilku milionów złotych, a przy gospodarstwach 20-hektarowych — nawet kilkunastu milionów. W przypadku największych, o powierzchni ponad 30 ha, oferty mogły przekraczać 20 mln zł. Na wartość wpływało również zaplecze produkcyjne: obory, silosy i budynki gospodarcze.

Typowy murowany dom z przełomu wieków wyceniano średnio od około 1 mln zł wzwyż. W przypadku nowych domów przykładowe ceny wynosiły około 2–3 mln zł, zależnie od powierzchni, technologii i standardu wykonania.

Według danych ceny gruntów rolnych oferowane w PDN były kilkukrotnie wyższe od średnich cen takich gruntów w województwie. Za grunty przeznaczone w dokumentach planistycznych pod zabudowę proponowano od kilkuset tysięcy do 1 mln zł za hektar. Dodatkowo uwzględniano wartość zabudowań i naniesień roślinnych.

Oferowane warunki miały zapewnić właścicielom środki nie tylko na zakup nowej nieruchomości, lecz także na jej urządzenie i zagospodarowanie.

Indywidualne wsparcie przy zmianie miejsca zamieszkania

PDN działał od 2021 r., dając właścicielom możliwość dobrowolnej sprzedaży na preferencyjnych warunkach i ograniczając skalę koniecznych wywłaszczeń. W ramach programu spółka kupiła 65 proc. obszaru lotniska i węzła komunikacyjnego po jego zachodniej stronie, oraz 236 z 310 budynków mieszkalnych.

Celem programu było ograniczenie społecznych i finansowych skutków pozyskiwania nieruchomości pod ważną inwestycję publiczną. Za każdą transakcją stała indywidualna sytuacja rodziny lub gospodarstwa, a decyzja o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania czy pracy była trudna i złożona.

Dlatego poza warunkami finansowymi program obejmował pomoc w znalezieniu nowego miejsca do życia, przeprowadzce oraz transporcie zwierząt i sprzętu rolniczego. Sprzedający mogli pozostać w nieruchomości nawet przez 9 miesięcy po transakcji. Najpierw otrzymywali pieniądze, a następnie mogli przygotować nowe miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Podstawą rozmów były dialog, empatia i wspólne poszukiwanie rozwiązań dostosowanych do potrzeb właścicieli.

Pieniądze przed przeprowadzką — większa ochrona właścicieli

Odrębne rozwiązania dotyczą osób, których nieruchomości objęto wywłaszczeniem. Przygotowana przez rząd nowelizacja ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym wzmocniła ich ochronę, umożliwiając otrzymanie zaliczki w wysokości 85 proc. ustalonego odszkodowania jeszcze przed opuszczeniem nieruchomości.

Właściciele zachowują przy tym prawo do odwołania się od decyzji ustalającej jego wysokość. Dzięki temu mogą skorzystać z większości ustalonej kwoty bez oczekiwania na ostateczne zakończenie postępowania.