اقتصاد ایران در بهار امسال ۱۲ درصد کوچک شد

بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرده است اقتصاد ایران در بهار۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲.۱ درصد کوچک شده است. براساس این گزارش، رشد اقتصادی کشور در تیرماه نیز منفی ۵.۶ درصد بوده؛ آماری که نشان می‌دهد رکود اقتصادی ناشی از جنگ و محدودیت‌های تجاری و نفتی همچنان ادامه دارد.

برآورد بانک مرکزی از سقوط ۱۲.۱ درصدی اقتصاد در بهار، حتی از آمار مرکز آمار ایران نیز بیشتر است. مرکز آمار ماه گذشته میزان کاهش تولید ناخالص داخلی در سه‌ماهه نخست امسال را ۱۰.۱ درصد اعلام کرده بود.

جزئیات آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد که اگرچه شدت انقباض اقتصادی در تیرماه نسبت به بهار کاهش یافته، بخش‌های اصلی اقتصاد همچنان با افت تولید مواجه بوده‌اند.

در تیرماه، ارزش افزوده بخش صنایع و معادن نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱۲.۲ درصد کاهش یافته است. این رقم برای بخش نفت منفی ۱۰ درصد و برای خدمات منفی ۴.۲ درصد بوده است.

کشاورزی تنها بخش عمده اقتصاد ایران است که در این ماه رشد مثبت داشته و ارزش افزوده آن شش درصد افزایش یافته است.

کاهش شدت رکود در تیرماه هم‌زمان با توقف موقت محاصره دریایی آمریکا علیه ایران رخ داده است.

واشینگتن پس از تفاهم آتش‌بس با جمهوری اسلامی، در ۲۸خرداد محاصره دریایی را متوقف کرد، اما در ۲۳تیر، در پی آنچه نقض آتش‌بس و ازسرگیری حملات سپاه پاسداران به کشتی‌ها اعلام شد، این محاصره را دوباره برقرار کرد.

براساس برآوردهای ارائه‌شده به نقل از اوپک، تولید نفت ایران در تیرماه حدود دو میلیون و ۴۵۰ هزار بشکه در روز بود، اما پس از برقراری دوباره محاصره دریایی به حدود دو میلیون بشکه کاهش یافت.

این میزان، حدود ۱۸ درصد کمتر از تولید نفت در بهار و ۳۵ درصد پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.

محدودیت صادرات نفت، کاهش درآمدهای ارزی و سقوط ارزش ریال، فشار مضاعفی بر بخش‌های تولیدی و خدماتی اقتصاد ایران وارد کرده است.

از سوی دیگر، با نزدیک‌شدن به فصل سرما، احتمال تشدید کمبود برق و گاز، فعالیت صنایع را با تهدید بیشتری روبه‌رو می‌کند.

هم‌زمان، تشدید محدودیت‌های اقتصادی آمریکا در چارچوب سیاست «طرد اقتصادی»، مشکلات تامین ارز و افزایش هزینه واردات مواد اولیه، چشم‌انداز بازگشت اقتصاد ایران به رشد مثبت را تیره‌تر کرده است.

اگرچه آمار تیرماه از کاهش سرعت کوچک‌شدن اقتصاد حکایت دارد، ادامه محاصره دریایی و افت تولید نفت می‌تواند رکود را در ماه‌های بعد تشدید کند؛ موضوعی که بررسی آمارهای مرداد و شهریور روشن‌تر خواهد کرد.