Agencja ratingowa S&P podjęła decyzję ws. Polski

Rating to ocena wiarygodności kredytowej będącej miarą ryzyka związanego z inwestycją w papiery dłużne emitenta. Rating nadawany jest przez agencję ratingową na podstawie oceny ryzyka ekonomicznego, politycznego i społecznego. Głównymi agencjami ratingowymi są: Fitch, Moody's i S&P.

„Sytuacja budżetowa Polski pozostanie w najbliższych latach wyjątkowo słaba”

„Negatywna perspektywa odzwierciedla ryzyko, że podwyższony deficyt budżetowy i rosnący dług publiczny mogą ograniczyć elastyczność polityki w obliczu przyszłych wstrząsów. Mogłoby to narazić Polskę na zmiany sentymentu wśród inwestorów lub wymusić gwałtowne dostosowanie fiskalne, które ciążyłoby na wzroście gospodarczym” – napisano w raporcie S&P.

„Spodziewamy się, że w ciągu najbliższych dwóch–trzech lat gospodarka Polski będzie nadal rosła w tempie około 3 proc., wspierana przez silny popyt krajowy i eksport. Niemniej jednak sytuacja budżetowa Polski pozostanie w najbliższych latach wyjątkowo słaba; prognozujemy, że średni deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy 6 proc. PKB, a dług netto sektora gg osiągnie 70 proc. PKB pod koniec dekady, przy polaryzacji politycznej, która utrudnia konsolidację budżetową” – dodano.

Według cytowanych przez Ministerstwo Finansów prognoz S&P deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Polsce utrzyma się na wysokim poziomie – powyżej 7 proc. PKB – aż do 2027 r., ponieważ zbliżające się wybory prawdopodobnie ograniczą działania na rzecz konsolidacji finansów publicznych.

Domański: Pomimo prezydenckich wet będziemy kontynuować działania wzmacniające finanse państwa

Odnosząc do decyzji agencji ratingowej minister finansów i gospodarki Andrzej Domański na platformie X przywołał fragment uzasadnienia S&P, odnoszący się do możliwości wetowania ustaw przez prezydenta „politycznie związanego z opozycyjnym Prawem i Sprawiedliwością”.

„Pomimo prezydenckich wet będziemy kontynuować działania wzmacniające finanse państwa” – napisał Domański.

„Kluczowym czynnikiem wspierającym rating jest odporność polskiej gospodarki – agencja prognozuje, że w latach 2027–2029 realny wzrost PKB wyniesie średnio około 3 proc.” – podał resort w piątkowym komunikacie.

Natomiast zmiana perspektywy odzwierciedla podwyższone ryzyko, że gwałtownie rosnące zadłużenie Polski może ograniczyć zdolność rządu do reagowania na wstrząsy oraz negatywnie wpłynąć na wzrost gospodarczy – dodało Ministerstwo Finansów.

Zaznaczyło, że w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne prowadzenie polityki gospodarczej pozostaje utrudnione. „Agencja wskazuje, że rząd pod kierownictwem premiera Donalda Tuska wciąż napotyka przeszkody w realizacji swoich założeń legislacyjnych oraz planów konsolidacji fiskalnej, co wynika z przysługującego prezydentowi Karolowi Nawrockiemu prawa weta” – napisał resort.

Od czego zależą wskaźniki?

Agencja może obniżyć rating Polski, jeżeli trwałe nierównowagi fiskalne i przyrost długu, przy komplikacjach związanych z polaryzacją polityczną, skutkowałyby podwyższonymi ryzykami dla wzrostu gospodarczego poprzez niższe zaufanie inwestorów, wyższe koszty pożyczkowe lub mocne i wymuszone dostosowanie fiskalne.

Niższy rating mógłby również wynikać z ewentualnej eskalacji wojny Rosji z Ukrainą, co mogłoby wywrzeć presję na finanse publiczne Polski i perspektywy wzrostu, przy podwyższonych ryzykach dla bezpieczeństwa.

Rewizja perspektywy ratingu do stabilnej byłaby możliwa, gdyby polski rząd podjął kroki zmierzające do trwałego i znacznego ograniczenia dużych deficytów fiskalnych, co wywołałoby stopniową redukcję zadłużenia, przy uniknięciu znacznych skutków dla wzrostu gospodarczego.

Z kolei agencja Moody's we wrześniu obniżyła rating Polski o jeden poziom do „A3” z „A2” z perspektywą stabilną, zrównując ocenę kredytową z ocenami S&P oraz Fitch – „A-”, perspektywa negatywna. Moody's odnotował trwałe pogorszenie kondycji fiskalnej Polski, przy ograniczonej gotowości rządu do odbudowy buforów fiskalnych w okresie sprzyjających warunków gospodarczych.

„Sytuacja budżetowa Polski uległa pogorszeniu”. Ta agencja obniżyła rating Polski w walucie obcej

Tymczasem agencja Morningstar DBRS obniżyła długoterminowy rating Polski w walucie obcej do „A-” z „A” – podała agencja w komunikacie. Perspektywa ratingu jest stabilna. Perspektywa poprzedniej oceny kredytowej Polski u DBRS była negatywna.

„Obniżenie ratingu do poziomu A- odzwierciedla opinię Morningstar DBRS, że sytuacja budżetowa Polski uległa pogorszeniu. Wyższe wydatki rządowe na konsumpcję, dyskrecjonalne transfery socjalne, wydatki na obronność oraz koszty pożyczkowe nie zostały w pełni zrównoważone przez wzrost dochodów, co przyczyniło się do pogłębienia strukturalnego deficytu budżetowego” – napisano.

„Prognozuje się, że deficyt sektora gg wyniesie około 7 proc. PKB w latach 2026 i 2027. Nie spodziewamy się znaczącej korekty budżetowej przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. Ponadto polaryzacja polityczna i impas w tym obszarze mogą utrudnić wysiłki zmierzające do zmniejszenia deficytu w skali wystarczającej do ustabilizowania wskaźnika długu publicznego do PKB w perspektywie średnioterminowej” – dodano.

Osłabienie sytuacji budżetowej znajduje również odzwierciedlenie w wyraźnym wzroście długu publicznego – zadłużenie sektora instytucji rządowych i samorządowych ma wg DBRS wzrosnąć do 74 proc. PKB do 2028 r. Pogorszenie ocen w obszarach „Zarządzanie polityką fiskalną” oraz „Zadłużenie i płynność” to kluczowe czynniki wpływające na obniżenie ratingu przez DBRS.

Pomimo wyzwań związanych z finansami publicznymi perspektywy gospodarcze Polski pozostają wg DBRS korzystne, wspierane przez solidny popyt krajowy, z prognozą wzrostu PKB o 2,5 proc. w 2027 r.

„Utrzymujące się wyższe ceny energii związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie stanowią ryzyko spadku tempa wzrostu gospodarczego w najbliższej przyszłości i mogą pociągać za sobą dodatkowe koszty budżetowe” – dodano.

Profil kredytowy Polski znajduje wsparcie w związku z członkostwem Polski w UE, które wzmacnia ramy instytucjonalne i gospodarcze kraju.

„Rozbudowane zdolności obronne oraz członkostwo w NATO ograniczają potencjalnie podwyższone zagrożenia dla bezpieczeństwa zewnętrznego. Odpowiednie bufory zewnętrzne wspierają zdolność kraju do przetrwania niekorzystnych wstrząsów gospodarczych” – napisano.

Utrzymujące się wyzwania instytucjonalne stanowią ograniczenie dla ratingu.

„Ponadto polaryzacja polityczna i impas polityczny mogą z czasem utrudniać skuteczność działań politycznych mających na celu rozwiązanie problemów związanych ze strukturalną nierównowagą budżetową i wyzwaniami gospodarczymi” – dodano.

Agencja Morningstar DBRS może podwyższyć rating Polski, jeśli wystąpi jedna z poniższych sytuacji lub ich kombinacja: (1) konsolidacja budżetowa spowoduje, że relacja długu publicznego do PKB wejdzie na trwałą ścieżkę spadkową; lub (2) reformy strukturalne wzmocnią jakość instytucji i potencjał wzrostu gospodarczego.

DBRS może obniżyć rating, jeśli: (1) obciążenie długiem publicznym znacznie wzrośnie w wyniku znacznego strukturalnego deficytu budżetowego, lub słabszego niż oczekiwano wzrostu gospodarczego; lub (2) jakość instytucji ulegnie znacznemu pogorszeniu.