D66 wil drempel omlaag om kind te spreken bij vermoedens kindermishandeling

Regeringspartij D66 wil dat er bij ernstige signalen van kindermishandeling snel wordt gesproken met het kind, waar nodig zonder overleg met de ouders. Dat staat in een initiatiefwetsvoorstel van de Kamerleden Marijke Synhaeve en Hanneke van der Werf. Het voorstel wordt vandaag online gezet, zodat organisaties erop kunnen reageren.

"Wat we willen is dat kinderen beter gehoord, gezien en geholpen worden", zegt Synhaeve. De afgelopen jaren bleek bij ernstige zaken dat het kind niet werd gehoord. Voorbeelden zijn het meisje dat werd gemarteld in Stadskanaal en het pleegmeisje in Vlaardingen, dat ook ernstig werd mishandeld.

In beide gevallen werden signalen van de kinderen of hun omgeving niet goed opgepakt. Gespecialiseerde instanties als de Kinderombudsman pleiten er al langer voor dat de stem van het kind meer moet worden gehoord bij vermoedens van mishandeling.

Kamerlid Synhaeve vertelt dat ze veel slachtoffers heeft gesproken die vertelden dat niet naar hen werd geluisterd. Met de 'kind-eerst-wet' willen de Kamerleden ervoor zorgen dat kinderen snel hulp krijgen en niet aan heel veel verschillende mensen hun verhaal moeten doen.

Het belangrijkste is dat ze kunnen worden gehoord zonder toestemming van ouders als die mogelijk betrokken zijn bij de mishandeling. Nu mogen hulpverleners in principe alleen contact leggen met het kind als de ouders of voogden toestemming geven. Alleen onder strikte voorwaarden kan hiervan worden afgeweken. Maar dit is ingewikkeld en gebeurt niet vaak.

Barnahus-model

In het initiatiefwetsvoorstel staat dat de methode kan worden ingezet bij signalen van strafbare vergrijpen. De werkwijze moet gaan gelden voor kinderen in en buiten de jeugdzorg.

Binnen 48 uur moet een speciaal team het kind horen en komen met een plan voor bescherming, hulpverlening en, waar nodig, strafrechtelijk optreden. Het betrokken team moet bestaan uit mensen met verschillende expertises op het gebied van medische zorg, jeugdzorg, veiligheid en justitie.

Deze aanpak is gebaseerd op het Barnahus-model, dat in veel andere landen al wordt gehanteerd. Barnahus is IJslands voor 'kinderhuis'. Het is een kindvriendelijke, multidisciplinaire aanpak voor kinderslachtoffers en getuigen van geweld, seksueel misbruik of uitbuiting van kinderen.

Synhaeve is niet bang dat de werkwijze leidt tot veel extra werk of meer uithuisplaatsingen. Volgens haar zal het er juist toe leiden dat instanties beter samenwerken en er sneller hulp kan komen voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben.

Nadat de reacties van organisaties binnen zijn, zal het wetsvoorstel, eventueel in aangepaste vorm, aan de Tweede Kamer worden voorgelegd.