Laptops, telefoons en tablets verboden bij UvA-opleiding interdisciplinaire sociale wetenschap

Studenten van de opleiding interdisciplinaire sociale wetenschap van de Universiteit van Amsterdam (UvA) mogen geen laptops, telefoons en tablets gebruiken tijdens colleges. Dit academiejaar stelde de opleiding het verbod in om de concentratie te bevorderen.

"60 tot 80 procent van de studenten is tijdens colleges met digitale apparatuur andere dingen aan het doen dan luisteren", zegt Cyrilein Evertsen, universitair hoofddocent van de opleiding. "Of dat online shoppen is of via Instagram dingen naar elkaar doorsturen. Ze waren mentaal niet aanwezig bij dat college en bij de stof."

De opleiding wil met het verbod studenten stimuleren om hun aandacht volledig bij het college te houden. Studenten kunnen tijdens het onderwijs aantekeningen op papier maken.

"Er zijn wetenschappelijke studies die zeggen dat je wat je opgeschreven hebt beter onthoudt. Andere studies zeggen: 'Nou, dat valt wel mee'", zegt opleidingsdirecteur Michaela Hordijk.

Onder studenten lopen de reacties op de maatregel uiteen. Een student die een college zonder laptop of telefoon heeft gevolgd, reageert positief. "Het werkt wel voor mij", zegt ze na afloop.

"De verantwoordelijkheid om het tentamen voor te bereiden ligt bij ons", zegt een andere student. "Ik vind dat wij binnen die voorbereiding een bepaalde keuzevrijheid moeten hebben hoe wij dit willen doen."

Paul Kirschner, emeritus hoogleraar onderwijspsychologie, benadrukt dat het maken van aantekeningen met de hand volgens hem vooral belangrijk is, omdat studenten daardoor actief met de informatie bezig zijn.

Tijdens zijn eigen colleges aan de Universiteit Utrecht gold in het verleden een vergelijkbare regel. "Doe alle elektronische apparatuur uit want het is een weapon of mass distraction", vertelt hij.

Studenten die hun apparatuur toch gebruikten, konden volgens hem worden gevraagd het college te verlaten. Er was geen aanwezigheidsplicht.

"Als je een mail ziet, ben je even niet met het college bezig. Dat is niet erg, zou je dan denken. Maar uit onderzoek blijkt dat ook mensen links en rechts van je worden afgeleid en het daardoor significant slechter doen."

Daarnaast gaat het volgens hem om de manier waarop studenten aantekeningen maken. "Met een laptop kunnen studenten even snel typen als een docent kan praten." Daardoor kunnen ze volgens hem vrijwel letterlijk opschrijven wat er wordt gezegd, zonder de informatie actief te verwerken.

"Schrijven gaat minder snel. Dat betekent dat mensen moeten samenvatten en parafraseren wat ik heb gezegd. Dan ben je de informatie aan het verwerken. En leren is informatie verwerken."