Tragedia w Krakowie na celowniku Kremla. Tak szerzono kłamstwa

Tragedia, która wstrząsnęła Polską, w ułamku sekundy stała się paliwem dla prokremlowskiej machiny propagandowej. Jak wynika z analizy przeprowadzonej przez rosyjskojęzyczny portal TVP Vot Tak oraz serwis centrumeuropy.pl, narracje próbujące powiązać zbrodnię z Ukrainą zaczęły pojawiać się niemal w chwili pierwszych doniesień o strzałach w centrum Krakowa.

"Strzelał Ukrainiec" i kłamstwo o ucieczce do granicy

Zanim polskie służby zdążyły podać jakąkolwiek informację o tożsamości napastnika, w sieci uaktywniły się tzw. Z-kanały na Telegramie oraz znani reżimowi propagandyści. Białoruski komentator Ryhor Azaronak bez cienia dowodu powiązał tragedię z obecnością ukraińskich uchodźców w Polsce i ideologią UPA. W podobnym tonie wypowiedziała się rosyjska propagandystka Julia Witiaziewa, sugerując z góry winę Ukraińców.

Do akcji natychmiast dołączyły wielotysięczne militarne kanały powiązane z Kremlem. Profil Ługański Łącznik, publikując nagrania z Rynku Głównego, powołał się na rzekome – w rzeczywistości nieistniejące – doniesienia polskich mediów o ukraińskim sprawcy. Zbrodnię okrzyknięto tam "rzezią wołyńską 2.0", wymyślając przy tym fałszywy szczegół o zamachowcu próbującym uciekać w stronę granicy polsko-ukraińskiej.

Zwrot w narracji

Zwrot w kremlowskiej narracji nastąpił w momencie, gdy polska policja oficjalnie poinformowała, że zamachowcem jest obywatel Polski. Teoria o ukraińskim obywatelstwie strzelca natychmiast załamała się w sieci, jednak machina dezinformacji nie wyhamowała – zmieniła jedynie wektor.

Tego samego wieczora milionowy kanał Shot dopatrzył się na wyposażeniu 24-latka naszywki z flagą słynnego pirata Czarnobrodego, spopularyzowanej przez amerykańską markę sprzętu taktycznego Forward Observations Group (FOG). Dla rosyjskich propagandystów był to pretekst do stworzenia nowej opowieści: ogłosili, że napastnik to "polski najemnik", który rzekomo walczył w Ukrainie w szeregach pułku Azow.

Kanał Głos Mordoru wprost nazwał zamachowca "proukraińskim nazistą", a kremlowski korespondent wojenny Jurij Kotienok stworzył kuriozalną teorię o "banderowskim biesie", który miał opętać sprawcę.

Polskie władze kategorycznie ucięły te spekulacje. Ministerstwo Obrony Narodowej oficjalnie oświadczyło, że Oksiński nigdy nie służył w Wojsku Polskim i nie jest żołnierzem, a służby nie znalazły żadnych dowodów na jego udział w walkach za wschodnią granicą.

Co ciekawe, histeria wokół naszywki wywołała rozłam nawet wśród rosyjskich blogerów wojennych. Wpływowy kanał Archanioł Specnazu (1 mln subskrybentów) nazwał tezy o zaangażowaniu FOG "zbiorowym obłędem" i zaapelował do kolegów o "zdjęcie czapeczek z folii aluminiowej", podsumowując, że tani chiński ekwipunek z pirackim symbolem to po prostu atrybut chorego człowieka, a nie "ślad jankesów".

Uśpione konto i grafika wygenerowana przez AI

Najbardziej wyrafinowanym elementem operacji okazał się tajemniczy kanał na Telegramie, rzekomo prowadzony przez strzelca z ukraińską flagą w awatarze i nazwiskiem zabójcy w adresie, miał stanowić "koronny dowód" na jego powiązania z Ukrainą.

Śledztwo portalu Vot Tak oraz niezależnego projektu International Cyber Digest obnażyło jednak bezczelną manipulację:

– Uśpione konto: Kanał nie powstał od zera – w przeszłości nosił najprawdopodobniej nazwę ConeticNews i zawierał dziesiątki tysięcy postów, które wyczyszczono.

– Mistyfikacja po zamachu: Wpisy datowane na przełom października i listopada w rzeczywistości były masowo edytowane po tragedii w Krakowie. Ktoś modyfikował każdy z postów jeszcze w niedzielę 8 listopada – w czasie, gdy ranny zabójca leżał w szpitalu pod ścisłą strażą policji w stanie krytycznym.

– Ślady sztucznej inteligencji: Jak ustalił International Cyber Digest, jedyne opublikowane tam zdjęcie przedstawiające 24-latka z ukraińską flagą na kamizelce kuloodpornej zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję i wklejone do edytowanego wpisu w sobotę o 19:59 – kilka godzin po ataku.

Porażająca skala uderzenia w polską przestrzeń informacyjną

Polskie Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało, że kulminacja wrogiej operacji informacyjnej przypadła na wieczór 7 listopada. Do północy posty kolportujące kłamstwa wokół krakowskiej tragedii wyświetlono ponad 200 mln razy w wielu językach świata.

Oprócz wątku ukraińskiego, tysiące obcojęzycznych kont botów i trolli próbowało destabilizować nastroje społeczne w Polsce, forsując teorie spiskowe m.in. łączące strzelaninę z protestami przed Trybunałem Konstytucyjnym.