Frankrijk zet zich schrap voor 'Halloween'-protesten

Saskia Houttuincorrespondent Frankrijk

In Frankrijk zetten de aanhoudende protesten de toch al diepe kloof tussen radicaal-links en radicaal-rechts verder op scherp. Terwijl het land zich vandaag opmaakt voor het derde grote protestweekend op rij, verandert de dynamiek van de demonstraties. Naast de onvrede over het onderwijs en de stijgende levenskosten is er voor een deel van de demonstranten een nieuwe aanleiding om de straat op te gaan: verzet tegen racisme en extreemrechts.

Dat heeft alles te maken met de racistische terreurdaad in de Parijse voorstad Trappes, vorige week vrijdag. Daarbij werd de 26-jarige Pengo Bossio Wangi gedood en raakten zeven anderen gewond, onder wie een 11-jarig meisje. Verdachte Kevin T. erkende deze week een racistisch en islamofoob motief te hebben gehad. Een speciaal antiterrorismeparket is een gerechtelijk onderzoek gestart.

Afgelopen week waren er in en rondom Parijs al verschillende herdenkingsbijeenkomsten en demonstraties. Volgens critici was de aanslag het gevolg van een voedingsbodem voor racisme die wordt aangewakkerd door radicaal-rechtse partijen en nieuwszenders. Verwacht wordt dat dit thema vandaag tijdens de protesten vaak zal terugkomen.

"Er zijn politieke bewegingen die ervoor zorgen dat extreemrechtse ideeën steeds meer voet aan de grond krijgen", zei ook president Macron deze week in een interview met het onder jongeren populaire nieuwsmedium HugoDécrypte. Macron noemde als voorbeeld het Rassemblement National, de radicaal-rechtse partij waarvan de leider Marine Le Pen bovenaan staat in de peilingen om hem op te volgen.

De Franse president uitte zich ook kritisch over de partij aan de andere kant van het politieke spectrum: het radicaal-linkse La France Insoumise (LFI). De partij steunde de scholierenprotesten van de afgelopen weken en kreeg daarvoor veel kritiek. Macron zei te hekelen dat sommige partijleden van LFI het gebruik van geweld goedpraten.

Leden van LFI hadden zich aangesloten bij een demonstratie tegen een conferentie van actiegroep Objectif Remigration. In extreemrechtse kringen is remigratie een eufemisme voor de massale uitzetting van buitenlanders. De omstreden conferentie zou vandaag plaatsvinden in een Parijse voorstad, maar is uit vrees voor ongeregeldheden toch verboden. Ook de tegendemonstratie bij het congrescentrum mag niet doorgaan. Een andere demonstratie van Objectif Remigration zelf, die gepland stond voor morgen, is eveneens verboden.

Ondertussen spinnen zowel LFI als het Rassemblement National garen bij de uit de hand gelopen protesten. Terwijl deze twee partijen op de flanken in de peilingen terrein winnen, staan de traditionele middenpartijen steeds verder onder druk.

Dat de onrust in Frankrijk nog steeds niet is verdwenen, blijkt wel uit berichten op sociale media. Geïnspireerd door de verkiezingen in Brazilië werd deze week de actie On bloque l'extrême droite (We blokkeren extreemrechts) gelanceerd, waarbij accounts en berichten van extreemrechtse accounts op sociale media worden geblokkeerd.

Op deze manier hopen de initiatiefnemers het algoritme zodanig te beïnvloeden dat de zichtbaarheid en verspreiding van berichten met extreemrechtse ideeën op sociale media afneemt. Zo hopen zij invloed te kunnen uitoefenen op het politieke debat in aanloop naar de presidentsverkiezingen.

In hoeverre de online campagnes en de recente aanslag in Trappes hun weerslag kunnen hebben op de protesten op straat, is nog onduidelijk. Net als vorig weekend zijn demonstraties in het centrum van Parijs verboden. Zowel de mars van verschillende vakbonden als die van de gelehesjesbeweging is verplaatst naar een traject tussen Porte de Bagnolet en Porte de Charenton, aan de rand van de stad.

Binnenlandminister Laurent Nuñez waarschuwt ondertussen voor oproepen die circuleren op sociale media, om vanavond, onder het mom van Halloween, bijeen te komen voor een 'revolutie'. Het risico op stedelijk geweld noemde de minister "zeer verhoogd". Net als een week geleden worden daarom vandaag 70.000 agenten ingezet.