Mengapa perlu percaya FAM benar-benar akan berubah selepas 17 Sept?

Bola sepak Malaysia sudah berkali-kali menyaksikan permulaan baharu.

Namun kali ini, ramai watak yang muncul masih kelihatan begitu dikenali.

Persatuan Bolasepak Malaysia (FAM) akan mengadakan pemilihan esok bagi memilih presiden serta barisan jawatankuasa eksekutif baharu, tujuh bulan selepas kesemua 17 anggota kepimpinannya meletakkan jawatan susulan semakan tadbir urus oleh Konfederasi Bolasepak Asia (AFC).

Peraturan FAM sudah disemak semula, jumlah anggota jawatankuasa eksekutif dikurangkan kepada 11 orang, kelab diberi peranan lebih besar secara rasmi, manakala syarat kelayakan calon diperketatkan.

Di atas kertas, struktur pentadbirannya kelihatan berbeza. Namun, senarai calon memberi gambaran lain.

Daripada 28 calon yang disahkan layak dan berhasrat bertanding, 17 mempunyai kaitan lama dengan FAM, termasuk 12 individu yang pernah menganggotai jawatankuasa eksekutif yang meletakkan jawatan secara beramai-ramai pada Januari.

Hanya 11 calon benar-benar muka baharu yang tidak pernah menganggotai barisan eksekutif FAM.

Keadaan itu sukar diselaraskan dengan gambaran bahawa pemilihan ini akan membuka lembaran baharu.

Jadi, mengapa orang ramai harus percaya FAM benar-benar akan berubah apabila begitu ramai daripada kelompok lama masih mahu kembali mendapat tempat dalam kepimpinan?

Kredibiliti FAM terjejas akibat kegagalan tadbir urus. Sebagai tindak balas, kepimpinannya berundur, badan itu menjalani semakan luar dan peraturannya ditulis semula.

Kini, sebahagian besar individu daripada pentadbiran terdahulu mahu kembali memegang jawatan.

Jadi, apakah sebenarnya yang mahu dibuktikan menerusi pemilihan ini?

Jawapannya tidak boleh sekadar bahawa peraturannya sudah berubah.

Peraturan memang penting, tetapi bukan peraturan yang mentadbir bola sepak. Manusialah yang melaksanakannya.

Sebab itu, pemilihan ini bukan sekadar persaingan antara Ab Ghani Hassan dan Shahril Mokhtar bagi merebut jawatan presiden.

Kedua-duanya mempunyai pengalaman pentadbiran. Ghani mengetuai Liga Bolasepak Malaysia (MFL), manakala Shahril ialah timbalan presiden Persatuan Bolasepak Selangor.

Penyokong masing-masing boleh mengetengahkan pengalaman, program dan keupayaan mereka untuk memimpin.

Namun, siapa pun yang menang akan mewarisi masalah yang jauh lebih besar daripada soal jawatan presiden.

FAM perlu memulihkan kredibilitinya.

Keperluan itu menjadi semakin jelas tahun lalu apabila Fifa mengenakan tindakan terhadap FAM berhubung penggunaan dokumen palsu dalam pendaftaran tujuh pemain kelahiran luar negara.

Fifa mendenda persatuan itu kira-kira RM1.9 juta dan menggantung pemain terbabit selama 12 bulan. Mahkamah Timbang Tara Sukan (CAS) kemudian mengekalkan tindakan disiplin berkenaan.

Kesalahan itu bukan sekadar kecuaian pentadbiran. Fifa menyatakan penggunaan dokumen palsu bagi melayakkan seseorang pemain bertanding merupakan satu bentuk penipuan dan menjejaskan keyakinan terhadap keadilan dalam bola sepak.

Kepercayaan itulah yang kini perlu dipulihkan oleh bola sepak Malaysia.

Sekadar menukar orang dan susunan organisasi tidak akan mengembalikannya.

Peletakan jawatan beramai-ramai pada Januari sepatutnya menjadi titik perubahan yang jelas. FAM ketika itu menyatakan pengunduran jawatankuasa eksekutif bertujuan melindungi integriti dan reputasi persatuan, membolehkan siasatan serta proses dalaman berjalan tanpa gangguan dan membantu mengembalikan keyakinan orang ramai.

Itu bukan kenyataan yang kecil maknanya.

Namun tujuh bulan kemudian, sebahagian individu sama mahu kembali memegang jawatan.

Tidak ada salahnya seseorang pentadbir berpengalaman bertanding semula.

Pengalaman berkhidmat sebelum ini tidak sepatutnya menjadi alasan untuk menghalang seseorang daripada memegang jawatan selama-lamanya. Begitu juga, tidak semua bekas pemegang jawatan boleh dipertanggungjawabkan secara peribadi atas setiap kegagalan yang berlaku ketika mereka menjadi sebahagian daripada sesuatu pentadbiran.

Tetapi sebuah organisasi yang baru keluar daripada krisis tadbir urus tidak boleh mengharapkan orang ramai mengabaikan apa yang tersirat.

Jika peletakan jawatan beramai-ramai itu sebahagian daripada usaha membina semula keyakinan, apakah mesej yang dihantar apabila kelompok politik dan pentadbiran sama kembali muncul dalam pemilihan berikutnya?

Ini bukan soal individu, tetapi soal budaya dan ingatan institusi.

Selama berbulan-bulan, FAM bertindak balas terhadap tekanan dari luar — bermula dengan sekatan Fifa, diikuti semakan tadbir urus AFC dan akhirnya penulisan semula statut yang dipengaruhi badan bola sepak benua itu.

Kini FAM perlu membuktikan bahawa ia mampu menguruskan dirinya secara berbeza tanpa perlu menunggu satu lagi krisis, audit atau campur tangan antarabangsa untuk memberitahu apa yang perlu diperbaiki.

Statut baharu memberi FAM beberapa mekanisme berguna. Jawatankuasa eksekutif yang lebih kecil sepatutnya memperjelas tanggungjawab. Penyertaan lebih besar daripada kelab profesional boleh meluaskan proses membuat keputusan. Syarat kelayakan yang lebih ketat pula sepatutnya meningkatkan standard mereka yang mahu memegang jawatan.

Namun, tiada statut yang mampu menjamin tadbir urus yang baik.

Peraturan yang ditulis dengan teliti masih boleh berada di tangan individu yang selesa dengan cara lama.

Sebab itu, komposisi jawatankuasa eksekutif baharu sama penting dengan siapa yang dipilih menjadi presiden.

Adakah anggotanya sanggup mempersoalkan sesuatu keputusan apabila perlu? Adakah mereka akan memastikan semua dokumentasi dibuat dengan betul? Adakah mereka bersedia menerima penelitian? Adakah mereka akan mendahulukan kepentingan persatuan berbanding kepentingan peribadi, negeri atau kelab?

Dan adakah sesiapa berani menegur rakan yang berpengaruh apabila sesuatu perkara tidak kena?

Orang ramai pula tidak wajib menganggap 17 Sept sebagai penyelesaian kepada segala masalah.

Bagi ramai penyokong, pemilihan ini mungkin hanya satu lagi episod dalam pentadbiran bola sepak yang sudah terlalu lama meminta mereka bersabar.

Pasukan kebangsaan masih berdepan kesan daripada skandal naturalisasi, sekatan Fifa masih berkuat kuasa dan bola sepak Malaysia masih berusaha memulihkan reputasi yang tercalar jauh melangkaui sempadan negara.

Presiden baharu tidak mampu memadam semua itu hanya dengan ucapan kemenangan.

Begitu juga, jawatankuasa eksekutif baharu tidak boleh mengharapkan keyakinan orang ramai hanya kerana mereka dipilih oleh ahli gabungan.

Keyakinan hanya akan kembali apabila FAM membuat keputusan yang mampu bertahan apabila diperiksa dan bersedia menerima tanggungjawab apabila berlaku kesilapan.

Sebab itu, perhatian tidak seharusnya terhenti pada pemilihan semata-mata.

Ukuran sebenar ialah sama ada kepimpinan baharu akan memperkukuh kawalan dalaman, menegakkan tadbir urus yang betul dan memberi ruang kepada muka baharu untuk mencabar cara pemikiran lama.

Ia juga bergantung kepada sama ada pentadbir lama yang kembali memahami bahawa pengalaman hanya bernilai jika disertai kesediaan mengakui dan menangani apa yang pernah berlaku.

Sesuatu pemilihan boleh menukar individu yang berada dalam bilik, tetapi belum tentu mengubah apa yang berlaku di dalamnya. Sebab itu, kemunculan semula begitu ramai wajah lama wajar diperhatikan dengan teliti.

Selepas segala yang dilalui bola sepak Malaysia, FAM kini meminta orang ramai percaya bahawa struktur baharu akan melahirkan budaya berbeza, sedangkan ramai daripada mereka yang berada dalam struktur lama kembali meminta peluang untuk mentadbirnya.

Persoalannya kini bukan lagi sama ada FAM mampu mengumumkan satu permulaan baharu.

Persoalannya ialah sama ada orang di luar lingkungan FAM mempunyai alasan yang cukup untuk mempercayainya.

Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili FMT.