Układ Trumpa z Putinem pod lupą. Senatorowie domagają się dokumentów

W kuluarach Kapitolu rośnie napięcie. Jeżeli w zaplanowanych na 3 listopada wyborach demokraci odzyskają kontrolę nad jedną lub obiema izbami Kongresu, przejmą przewodnictwo w newralgicznych komisjach: ds. stosunków zagranicznych, bankowości, finansów oraz sądownictwa. W takim scenariuszu kompleksowe śledztwo w sprawie naftowych układów Donalda Trumpa z Moskwą stanie się absolutnym priorytetem parlamentarnego nadzoru.

Ponadpartyjny cios. "Finansowanie nielegalnej wojny"

Inicjatywa nabiera szczególnej wagi ze względu na ponadpartyjny charakter sprzeciwu. Autorką oficjalnego pisma jest senator Jeanne Shaheen, wpływowa demokratka z New Hampshire i czołowa przedstawicielka partii w senackiej Komisji Spraw Zagranicznych.

Pod dokumentem podpisał się również prominentny republikanin – senator Thom Tillis (obaj politycy nie ubiegają się o reelekcję, co daje im pełną swobodę w konfrontacji z Białym Domem). Niemniej jednak inicjatywę popiera większość demokratów.

W skierowanym do instytucji liście senatorowie ostrzegają, że porozumienie o imporcie rosyjskiego paliwa stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych. Jak wskazują, zyski z tych dostaw de facto posłużyłyby bezpośrednio do sfinansowania "brutalnej i nielegalnej wojny Rosji przeciwko Ukrainie".

Adresatami żądania są najpotężniejsze instytucje finansowe Ameryki: J.P. Morgan, Bank of America, Citigroup, Wells Fargo, Goldman Sachs oraz Morgan Stanley. Pismo trafiło także do operatorów kluczowych węzłów logistycznych – władz portów Houston, Beaumont i Corpus Christi w Teksasie, a także portów Nowego Jorku i New Jersey.

Twarde żądania i termin do środy

Politycy wezwali gigantów finansowych i logistycznych, by pod żadnym pozorem nie ułatwiali "zakupu, transportu, importu, rozładunku, przechowywania, finansowania ani dystrybucji" rosyjskiego diesla – zarówno na terenie USA, jak i na innych rynkach, mimo niedawnego poluzowania obostrzeń.

Powołując się na uprawnienia nadzorcze Kongresu, autorzy listu zażądali natychmiastowego zabezpieczenia kompletnej dokumentacji dotyczącej wszelkich transakcji – zarówno tych już sfinalizowanych, jak i dopiero planowanych.

Na liście wymaganych materiałów znalazły się kontrakty handlowe i umowy pośrednictwa, dokumenty przewozowe, żeglugowe oraz rejestry jednostek morskich, a także korespondencja z rosyjskimi dostawcami, traderami i urzędnikami federalnymi USA.

Instytucje otrzymały bezwzględne ultimatum: do środy mają formalnie potwierdzić wykonanie nakazu zachowania archiwów oraz ujawnić szczegóły wszelkich operacji powiązanych z rosyjskim surowcem.

Naftowy pakt Trumpa z Kremlem

Sprawa jest pokłosiem ogłoszonego na początku miesiąca układu, o którym poinformował sam Donald Trump po bezpośredniej rozmowie z Władimirem Putinem. Amerykański przywódca zapowiedział wówczas otwarcie zachodnich rynków na dostawy oleju napędowego z Rosji.

Plan zakłada natychmiastowy transport ponad 300 tys. ton paliwa, kolejnych 500 tys. ton w listopadzie oraz następny milion ton w kolejnym etapie. W zależności od mocy przerobowych rosyjskich rafinerii umowa dopuszcza dostarczenie dalszych 3 mln ton – co daje łącznie gigantyczny wolumen 4,8 mln ton ropopochodnych produktów.

Aby operacja była możliwa, podległe Departamentowi Skarbu Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) wydało specjalną tymczasową licencję łagodzącą sankcje, obowiązującą do 7 kwietnia.

Biały Dom tłumaczy decyzję koniecznością ratowania gospodarki i dławienia inflacji. Ceny diesla w USA gwałtownie skoczyły m.in. w następstwie konfliktu z Iranem. Sam Trump winą za drożyznę na stacjach obarczał nie tylko sytuację na Bliskim Wschodzie, ale przede wszystkim ukraińskie ataki dronowe na rosyjskie rafinerie.

Pakt Waszyngtonu z Moskwą spotkał się jednak z ostrą krytyką sojuszników. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski bez ogródek nazwał decyzję Trumpa "prezentem dla Putina", który wyłomem w sankcjach ratuje rosyjski budżet wojenny.