Kunstencentrum La Centrale krijgt nog geen opvolger: 'Voorwaarden worden herbekeken'

Brussels schepen van Cultuur Nawal Ben Hamou (PS) klonk positief bij de aankondiging van de oproep. "Het is een zeldzame kans voor een culturele speler. We hebben het dan ook over een uitzonderlijke ruimte, in het hart van de stad. We hopen op ambitieuze kandidaturen, die recht doen aan wat dit gebouw verdient." Maar enkele dagen voor de geplande bekendmaking van de nieuwe uitbater voor de ruimte aan het Sint-Katelijneplein, blijkt Brussel-Stad geen geschikte kandidaat gevonden te hebben.

“De procedure heeft tot zeven kandidaturen geleid, maar op dit moment heeft de stad nog geen project kunnen selecteren”, laat de woordvoerder van schepen Ben Hamou aan BRUZZ weten.

“Uit de discussies die tijdens de procedure hebben plaatsgevonden, is bovendien gebleken dat bepaalde voorwaarden opnieuw moeten worden bekeken”, klinkt het. Het gaat onder meer om het juridische en economische kader van de oproep, en specifiek om het maximale omzetbedrag dat de uitbater op de site mag genereren: 5,4 miljoen euro. De opdracht geldt voor vijf jaar en kan in onderling overleg worden verlengd.

“De stad wil de mogelijkheden voor kandidaten verbreden en het ontstaan van nieuwe projecten voor deze locatie bevorderen en zal daarom de procedure herbekijken", klinkt het. Wanneer de nieuwe oproep volgt, is nog niet duidelijk. De oorspronkelijke planning, die voorzag in een overdracht van de site in het najaar van 2026, wordt niet gehaald.

MIMA geen kandidaat

Een zeskoppige jury boog zich de afgelopen maand over de zeven kandidaturen. Op de vraag aan welke criteria de zeven kandidaten niet voldeden, kreeg BRUZZ voorlopig geen antwoord van de Stad Brussel.

In de jury zat een lid van het kabinet van de schepen van Cultuur, twee leden van de Dienst Cultuur, een lid van de Cel Infrastructuur van het Departement Cultuur-Sport-Jeugd en twee externe leden, aangewezen door het College van Brussel-Stad.

Zij beoordeelden de kandidaturen onder meer op artistieke kwaliteit, culturele visie, vermogen om een divers publiek aan te spreken en inzet voor toegankelijkheid, inclusie, gelijkheid en duurzame ontwikkeling. Inhoudelijk moet het culturele programma rond hedendaagse kunst opgesteld zijn, in de vorm van tentoonstellingen, installaties, performances of evenementen die die disciplines combineren. Daarbij zijn voor de Stad Brussel ondersteuning voor zowel opkomende als gevestigde kunstenaars en internationale samenwerkingen belangrijk.

Zo kwam ook het MIMA-museum in beeld als potentiële kandidaat. Het museum zoekt een nieuwe locatie nadat het de deuren heeft gesloten aan de Henegouwenkaai in Molenbeek. Oprichter Raphaël Cruyt diende uiteindelijk geen kandidatuur in.

“Er waren nog te veel onduidelijkheden voor ons. We hadden vragen bij onder meer de looptijd van het contract, maar kregen daarover geen helder antwoord van de stad. Voor een speler zonder structurele subsidies is het niet haalbaar om zulke financiële engagementen aan te gaan voor slechts een periode van vijf jaar”, laat Cruyt aan BRUZZ weten. “Onze zoektocht naar een nieuw pand gaat dus verder.”

Gecontesteerde sluiting

De sluiting van de vorige culturele invulling, kunstencentrum La Centrale, kwam bij de artistieke directie als een verrassing. Het kunstencentrum vierde zijn twintigste verjaardag en amper twee jaar voor de sluiting investeerde Brussel-Stad nog 1,5 miljoen euro voor een renovatie van de locatie.

De beslissing leidde tot protest in de cultuursector, maar de stad hield voet bij stuk. "Een slachtoffer van de maatregelen om de Brusselse begroting in evenwicht te krijgen", klonk het toen bij burgemeester Philippe Close (PS). “Cultuur is belangrijk, maar deze beslissing was nodig om de andere culturele instellingen te behouden.”

De nieuwe culturele speler krijgt van Brussel-Stad geen subsidies voor de uitbating. In een gezamenlijk persbericht uitten onder meer het Brussels Kunstenoverleg (RABKO) en Brussels Museums, de Federatie van musea van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, zich kritisch over de opdracht.

“De toekomstige beheerder moet exact dezelfde opdrachten die La Centrale de voorbije twintig jaar vervulde, voortzetten, maar dan zonder overheidssteun”, leest het persbericht. “Wij verwerpen een systeem waarbij publieke infrastructuren worden toegewezen volgens een logica waarin economische middelen zwaarder doorwegen dan het artistieke project en het algemeen belang.”