Geldschieters Trumps balzaal bekend: techgiganten en VS-ambassadeur in Nederland

De Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joe Popolo, betaalt mee aan de bouw van de balzaal bij het Witte Huis. Ook techbedrijven als Nvidia en Apple hebben de portemonnee getrokken, schrijft de krant The Washington Post(opent in nieuw venster), die een overzicht in handen met daarop de belangrijkste geldschieters van het project heeft.

Volgens de krant roept de donateurslijst vragen op over belangenverstrengeling: de helft van alle giften is afkomstig van bedrijven of prominenten die belangen hebben bij de landelijke overheid. Transparantie daarover ontbreekt.

Volgens de krant maakten ambassadeur Popolo en zijn vrouw eind vorig jaar 1 miljoen dollar over. De donatie kwam twee maanden na benoeming van de zakenman als ambassadeur in Nederland, eind oktober.

De lijst, met de stand van zaken tot eind september. vermeldt de 67 bijdragen van 10.000 dollar (8900 euro) of meer. Bij chipfabrikant Nvidia en Apple gaat het om 25 miljoen dollar, Google heeft 22 miljoen beloofd en Microsoft en wapenfabrikant Lockheed Martin hebben 10 miljoen toegezegd.

Amazon, net als The Washington Post eigendom van Jeff Bezos, heeft 5 miljoen voor het project over. Verder kwam er 25 miljoen dollar uit een fonds van de overleden zakenmagnaat Sheldon Adelson en zijn vrouw, dat zich inzet voor Israël en het Joodse volk. Hij doneert vaker gul aan Republikeinen.

Trump verkondigde vorig jaar dat hij zelf ook een bijdrage zou leveren aan het prestigeproject. "Het wordt voor honderd procent betaald door mij en een paar van mijn vrienden", zei de president, maar over een bijdrage van zijn kant is volgens de krant in de lijst niets terug te vinden.

Bij elkaar is 333 miljoen dollar toegezegd voor de balzaal, waarvan 77 miljoen dollar afkomstig is van donateurs die hadden aangegeven dat ze anoniem willen blijven.

Democratische politici hadden eerder vergeefs gevraagd om een lijst met geldschieters en de omstandigheden van de donaties. Het geld wordt beheerd door een fonds, dat met de landelijke overheid afspraken heeft gemaakt om de financierders geheim te houden. Politieke donaties zijn in de VS aan regels gebonden, maar non-profitorganisaties zijn over het algemeen niet verplicht om hun donateurs kenbaar te maken.

Van Nvidia was al bekend dat er was gedoneerd, maar het bedrijf wilde de hoogte van de donatie niet openbaar maken. Nu zegt de chipmaker trots te zijn op de donatie. "Als Amerikaans bedrijf staat onze steun aan de Verenigde Staten voorop, los van zakelijke belangen", aldus een woordvoerder.

Critici zeggen dat de manier van fondsenwerving vragen oproept over de transparantie van de donaties en invloed van de geldschieters. Het Witte Huis wijst de kritiek van de hand. "Dezelfde critici die vinden dat er sprake is van belangenverstrengeling, zouden ook klagen als de belastingbetaler voor de broodnodige renovaties zou opdraaien", sprak een woordvoerder.

Voor verschillende donateurs stonden er grote belangen op het spel in de relatie met Trump. Zo werd een onderzoek tegen het bedrijf van telecomdirecteur Charles Ergen (25 miljoen) afgeblazen en moest de regering-Trump oordelen of Nvidia naar China mocht exporteren. De vader van de Venezolaans-Italiaanse Isabela Herrera (2,5 miljoen) kreeg gratie van Trump in een omkoopschandaal.

Overigens meldde The Washington Post eerder dit jaar dat de helft van de bouwkosten worden betaald met belastinggeld. De totale kosten zouden zijn opgelopen tot 600 miljoen dollar, waar eerder op 400 miljoen was gerekend.

Trump gaf vorig jaar opdracht om de oostvleugel van het Witte Huis af te breken. Daar waren onder meer de bioscoop van de residentie en de kantoren van de first lady gevestigd. In plaats daarvan moet er een balzaal komen die volgens de president plaats zal bieden aan bijna duizend gasten. Hij wees erop dat de bestaande ontvangstruimtes niet voldoen.

Onder de feestlocatie moet een militaire bunker komen, met onder meer schuilkelders en installaties om drone- en raketaanvallen te weerstaan. Voor dat deel van het plan probeerde Trump dit jaar tevergeefs bij het Congres een miljard dollar los te peuteren. Volgens de president is de bunker van belang voor de nationale veiligheid.

Behalve een nieuwe balzaal bij het Witte Huis heeft Trump nog meer bouwplannen in Washington. Bekijk daarover meer in deze video: