Verlinden over mogelijke vrijlating Bakkali: rechtbank beslist 'volledig autonoom'

Maandag raakte bekend dat de Franse minister van Justitie Gérald Darmanin in een brief aan minister Verlinden zijn verbazing had geuit dat Bakkali na amper elf jaar gevangenisstraf al kon vrijgelaten worden. "Dergelijke beslissing staat lijnrecht tegenover zowel de letter als de geest van de uitspraken van de Franse hoven van assisen", zei hij.

Darmanin zei ook dat een voorwaardelijke invrijheidstelling in Frankrijk "als een belediging voor de slachtoffers" zou worden ervaren.

Het hof van assisen in Parijs veroordeelde Mohamed Bakkali (39) in juni 2022 tot 30 jaar cel, met een beveiligingsperiode van twee derde van de straf, waarin hij niet vervroegd kan vrijkomen. Bakkali was 'logisticus' van de aanslagen van 13 november 2015 in Parijs, die opgeëist werden door terreurgroep IS.

Bakkali, die safehouses regelde voor de daders - sommigen die er verbleven zouden ook later de aanslagen in Brussel plegen -, werd al eind november 2015 opgepakt. In theorie kon hij dit decennium niet meer vrijkomen.

Goed gedrag

Maar Bakkali, die de Belgische nationaliteit heeft, keerde terug naar België om zijn straf hier uit te zitten. En in België zijn de strafmodaliteiten anders. Zo komt hij volgens het Belgische recht al in aanmerking voor een voorwaardelijke invrijheidstelling na een derde van zijn straf. En sinds augustus 2023 kwam hij al in aanmerking voor een enkelband.

Na verschillende korte periodes van penitentiair verlof waarin hij sinds 2025 de gevangenis mocht verlaten, wil Bakkali nu een nieuwe stap zetten naar zijn vrijlating. Zo staat op 29 september een zitting gepland van de strafuitvoeringsrechtbank in Brussel.

Volgens een goede bron heeft de huidige situatie ook te maken met de strafmaat die toegekend werd aan de terreurveroordeelde in Frankrijk. Die zou er ook voor gezorgd hebben, in lijn met de Franse wetgeving, dat Bakkali een 'strafkorting' kreeg, waardoor 30 jaar celstraf 25 jaar werd. Bij een straf van dertig jaar zou vrijkomen na een derde van de celstraf nooit aan de orde zijn, klinkt het.

Parket is tegen

Verschillende slachtoffers van de aanslagen in Parijs vroegen in elk geval al gehoord te worden door de strafuitvoeringsrechtbank. Het parket van Brussel liet weten "gekant te zijn tegen iedere maatregel van voorwaardelijke invrijheidstelling of elektronisch toezicht in dit stadium".

De brief van minister Darmanin kwam er na overleg dat eerder op de dag had plaatsgevonden met minister Verlinden. "De voorwaardelijke invrijheidstelling en de voorlopige invrijheidstelling met het oog op verwijdering van het grondgebied of uitlevering worden toegekend door de strafuitvoeringsrechtbank. Dat is een onafhankelijk rechtscollege dat onder de rechterlijke macht valt en dus volledig autonoom beslist, los van de uitvoerende macht waartoe de minister van Justitie en het gevangeniswezen behoren", reageert minister Verlinden, die eraan toevoegt dat de rechterlijke orde geïnformeerd is over de inhoud.

Bakkali werd in Frankrijk overigens ook tot 25 jaar cel veroordeeld voor zijn aandeel in de verijdelde aanslag op een Thalys-hogesnelheidstrein tussen Brussel en Parijs in 2015. Die straf werd in Frankrijk 'opgeslorpt' door de celstraf van 30 jaar voor de aanslagen in Parijs.