Tłumy pielgrzymów zjeżdżają do Gietrzwałdu. Uroczystości potrwają dwa dni

1. Gietrzwałd 12-13 września. Procesja, nocne czuwanie i główne uroczystości

2. Objawienia w Gietrzwałdzie. Dlaczego polski język miał tak wielkie znaczenie?

3. Watykan podjął decyzję w sprawie Gietrzwałdu. Stanisława Samulowska bliżej beatyfikacji

4. Gietrzwałd szykuje się do 150-lecia objawień. Jubileusz zyska ogólnopolską rangę

Dwudniowe obchody 149. rocznicy objawień rozpoczną się w sobotę 12 września. Ich najważniejszymi punktami będą procesja z figurą Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, modlitwa trwająca do świtu i niedzielna msza na błoniach. Dzień później maryjny wizerunek wyruszy w peregrynację po ponad 260 parafiach Warmii.

Gietrzwałd 12-13 września. Procesja, nocne czuwanie i główne uroczystości

Obchody 149. rocznicy objawień maryjnych rozpoczną się w sobotę 12 września o godz. 18.00 mszą świętą połączoną z nieszporami ku czci Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. O godz. 20.00 zaplanowano muzyczną medytację "Jestem słowem z Maryją", a godzinę później przy Kaplicy Objawień odbędą się Apel Maryjny i różaniec. O godz. 21.30 pielgrzymi wyruszą ze świecami oraz figurą Matki Bożej w procesji do Źródełka.

Sobotnią część programu zakończy odprawiona o północy msza w intencji powołań kapłańskich i zakonnych. Po liturgii rozpocznie się nocne czuwanie w bazylice, które potrwa od godz. 1.00 do 6.00.

Główne uroczystości odbędą się w niedzielę 13 września na gietrzwałdzkich błoniach. O godz. 10.00 wierni odmówią różaniec, natomiast o godz. 11.00 rozpocznie się suma odpustowa połączona z 60. Dożynkami Archidiecezjalnymi. Eucharystii będzie przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce, abp Antonio Guido Filipazzi.

Do sanktuarium mają dotrzeć pielgrzymi z wielu części kraju, w tym piesze grupy z Olsztyna, Dywit, Ostródy i Kętrzyna. Organizatorzy spodziewają się dziesiątek tysięcy uczestników.

Objawienia w Gietrzwałdzie. Dlaczego polski język miał tak wielkie znaczenie?

Objawienia w Gietrzwałdzie rozpoczęły się 27 czerwca 1877 roku. Według kościelnych przekazów trzynastoletnia Justyna Szafryńska, wracając z egzaminu poprzedzającego pierwszą komunię, zobaczyła nad klonem rosnącym w pobliżu plebanii jaśniejącą postać kobiety.

30 czerwca podobnego widzenia doświadczyła dwunastoletnia Barbara Samulowska. Dziewczynki utrzymywały, że ukazująca się im Maryja przedstawiła się jako Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta i prosiła o codzienne odmawianie różańca. Spotkania miały trwać do 16 września 1877 roku.

Istotne było miejsce i tło tych wydarzeń. Warmia należała wówczas do państwa pruskiego, a nasilona germanizacja coraz mocniej uderzała w miejscową ludność posługującą się polszczyzną. W 1873 roku język polski usunięto ze szkół warmińskich, zaś władze ograniczały działalność Kościoła katolickiego, usuwały duchownych z parafii i rozwiązywały zgromadzenia zakonne.

W tej atmosferze relacja, według której Maryja zwracała się do dziewczynek po polsku, w gwarze zrozumiałej dla mieszkańców, nabrała znaczenia wykraczającego poza sferę religijną. Dla polskojęzycznych Warmiaków stanowiła potwierdzenie wartości mowy wypieranej z życia publicznego.

Wiadomość o objawieniach szybko rozeszła się poza Warmię, przyciągając pielgrzymów z ziem znajdujących się pod różnymi zaborami. Rodzący się wokół Gietrzwałdu ruch łączył modlitwę z umacnianiem więzi społecznych i narodowej świadomości. W niewielkiej wsi spotykali się ludzie, których dzieliły granice państw zaborczych, lecz jednoczyły język, religia i pamięć o utraconej ojczyźnie. Z tego powodu wydarzenia z 1877 roku są dziś analizowane zarówno jako zjawisko religijne, jak i ważny impuls dla rozwoju polskiego ruchu na Warmii.

Kościół formalnie uznał objawienia sto lat później. 11 września 1977 roku biskup warmiński Józef Drzazga zatwierdził ich kult i wiarygodność, wydając dekret po wcześniejszym zapoznaniu się z dokumentacją oraz stanowiskiem komisji kościelnych. Gietrzwałd pozostaje jedynym miejscem na obecnym terytorium Polski, w którym objawienia maryjne uzyskały oficjalne uznanie Kościoła katolickiego. Należy przy tym mówić o relacjach wizjonerek i następstwach społecznych, natomiast określenie "uznane objawienia" odnosi się do oceny dokonanej przez władzę kościelną.

Watykan podjął decyzję w sprawie Gietrzwałdu. Stanisława Samulowska bliżej beatyfikacji

Jednym z najważniejszych wątków tegorocznych uroczystości jest decyzja dotycząca Barbary Samulowskiej. W 1883 roku wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, a później wyjechała na misję do Gwatemali. Pracowała tam w szpitalach i sierocińcach, zajmowała się formacją zakonną oraz pełniła funkcję mistrzyni nowicjatu. W Gwatemali spędziła niemal 54 lata. Zmarła 6 grudnia 1950 roku w wieku 85 lat.

23 marca 2026 roku papież Leon XIV zezwolił Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych na ogłoszenie dekretu o heroiczności jej cnót. Od tego momentu wizjonerce przysługuje tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej. Oznacza to, że po przeanalizowaniu dokumentów, zeznań i świadectw dotyczących jej życia Kościół uznał, iż w wyjątkowym stopniu kierowała się wiarą, nadzieją, miłością oraz pozostałymi cnotami chrześcijańskimi.

Dekret o heroiczności cnót nie jest jednak równoznaczny z beatyfikacją. Kolejnym wymaganym etapem jest uznanie cudu przypisywanego wstawiennictwu Barbary Samulowskiej. Domniemane uzdrowienie musi zostać osobno zbadane przez lekarzy, teologów oraz członków Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych, a ostateczną decyzję podejmuje papież.

Do września 2026 roku Stolica Apostolska nie poinformowała o zatwierdzeniu takiego cudu ani nie wyznaczyła terminu beatyfikacji. Marcowa decyzja wyraźnie przybliża jednak warmińską wizjonerkę do wyniesienia na ołtarze i nadaje przygotowaniom do 150-lecia objawień dodatkowe znaczenie.

Gietrzwałd szykuje się do 150-lecia objawień. Jubileusz zyska ogólnopolską rangę

Jubileusz 150-lecia objawień w Gietrzwałdzie ma wykraczać poza wymiar religijny. W kwietniu 2026 roku do Sejmu RP wpłynął projekt uchwały ustanawiającej rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. Pod dokumentem podpisało się 34 posłów reprezentujących PSL, PiS, Polskę 2050 i Konfederację. W uzasadnieniu wskazano, że wydarzenia z 1877 roku przyczyniły się do religijnego ożywienia Warmii, integracji Polaków żyjących pod zaborami oraz obrony rodzimego języka w okresie nasilonej germanizacji.

Własną inicjatywę podjął również sejmik województwa warmińsko-mazurskiego. 28 kwietnia 2026 roku radni jednogłośnie ogłosili rok 2027 regionalnym Rokiem 150-lecia Objawień Maryjnych w Gietrzwałdzie. Samorząd zapowiedział zarazem zabezpieczenie pieniędzy na przedsięwzięcia organizowane wspólnie z archidiecezją, parafią, gminą oraz organizacjami społecznymi. Decyzja sejmiku ma już charakter przyjętego stanowiska, natomiast projekt ogólnopolskiej uchwały wymaga zakończenia procedury parlamentarnej.

Przygotowania nabrały także międzynarodowego wymiaru. W czerwcu 2026 roku w Ogrodach Watykańskich odsłonięto mozaikę Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. Równolegle rozwijana jest inicjatywa przekazania 150 figur maryjnych do 150 polskich parafii, upamiętniająca każdą dekadę od objawień. Jeden z wizerunków trafił na Jasną Górę.

Metropolita warmiński abp Józef Górzyński zaprosił ponadto papieża Leona XIV na obchody w 2027 roku. Do 11 września 2026 roku Stolica Apostolska nie potwierdziła jednak wizyty.

Tegoroczne uroczystości 149. rocznicy objawień otworzą bezpośredni etap jubileuszowych przygotowań. Po niedzielnej sumie zostanie rozesłanych 42 misjonarzy rekolekcjonistów, a 14 września obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej rozpocznie peregrynację po ponad 260 parafiach Archidiecezji Warmińskiej. Wędrówka potrwa do 26 czerwca 2027 roku.